หลายคนที่ดูแลพ่อแม่มาหลายปีไม่ทันสังเกตว่าตัวเองเหนื่อยสะสมมานานแค่ไหน เพราะคิดว่านี่คือหน้าที่ของลูก ต้องทำให้ได้ ไม่ควรบ่น แต่วันหนึ่งก็เริ่มรู้สึกว่าเหนื่อยทั้งกายทั้งใจ ทั้งที่รักพ่อแม่เหมือนเดิม บทความนี้เล่าเป็นภาษาบ้าน ๆ ว่าสัญญาณอะไรบ้างที่บอกว่าถึงเวลาเริ่มหาคนมาช่วย
เข้าใจว่าเหนื่อยเป็นเรื่องปกติ
คนที่ดูแลพ่อแม่มาหลายปีใช้แรงทั้งกายและใจทุกวัน ทั้งพาไปหาหมอ เตรียมอาหาร คอยดูความปลอดภัย และรับฟังความกังวลของท่าน ไม่แปลกที่จะเหนื่อย ความเหนื่อยไม่ได้แปลว่ารักน้อยลง และไม่ได้แปลว่าทำไม่ดีพอ เป็นเพียงสัญญาณว่าตัวเองก็ต้องการการดูแลเช่นกัน
บทความนี้ไม่ได้ให้คำแนะนำทางการแพทย์หรือสุขภาพจิต ถ้าดูแลพ่อแม่มาหลายปีแล้วเหนื่อยจนรับไม่ไหว เศร้ามากต่อเนื่อง หรือรู้สึกหมดหวัง ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญโดยตรง การขอความช่วยเหลือเป็นเรื่องที่ควรทำ ไม่ใช่เรื่องน่าอาย
สัญญาณที่ควรเริ่มหาคนมาช่วย
สำหรับคนที่ดูแลพ่อแม่มาหลายปี สัญญาณที่พบบ่อยคือนอนไม่พอเพราะต้องตื่นดูแลกลางคืน ไม่มีเวลาของตัวเองแม้เพียงชั่วโมงเดียวต่อวัน เริ่มหงุดหงิดกับคนในบ้านง่ายขึ้น ละเลยสุขภาพตัวเอง หรือต้องลางานบ่อยจนกระทบการทำงาน เมื่อหลายข้อเกิดพร้อมกัน ก็ถึงเวลาที่ควรเริ่มหาคนมาช่วยแล้ว
คนที่ดูแลพ่อแม่มาหลายปีไม่จำเป็นต้องรอจนทนไม่ไหวจึงค่อยเริ่ม การคิดเรื่องเริ่มหาคนมาช่วยตั้งแต่ยังพอมีแรงทำให้มีเวลาเลือกคนที่เหมาะ และให้ท่านได้ค่อย ๆ ทำความรู้จักกับคนใหม่อย่างไม่รีบร้อน ซึ่งดีกว่าการหาคนในวันที่ทุกอย่างกดดัน
- ลองจดว่าสัปดาห์นี้นอนกี่ชั่วโมงต่อคืน
- ดูว่ามีเวลาของตัวเองบ้างไหมในแต่ละวัน
- สังเกตว่าหงุดหงิดหรือเศร้าเกินปกติหรือไม่
- ถามตัวเองว่าถ้าป่วยขึ้นมา มีใครแทนได้บ้าง
ขอความช่วยเหลือไม่ใช่ความผิด
หลายคนที่ดูแลพ่อแม่มาหลายปีรู้สึกผิดเมื่อคิดจะจ้างคนมาช่วย กลัวถูกมองว่าไม่กตัญญู แต่ขอความช่วยเหลือไม่ใช่ความผิด การมีคนช่วยทำให้ลูกมีแรงดูแลท่านในเรื่องที่สำคัญกว่า เช่น นั่งคุย ฟังท่านเล่า หรือพาไปเดินเล่น แทนที่จะหมดแรงไปกับงานประจำวันทั้งหมด
ลองคุยกับท่านด้วยน้ำเสียงอ่อนโยนว่าอยากให้มีคนช่วยบางส่วนเพื่อให้ลูกมีแรงอยู่กับท่านนานขึ้น บางท่านอาจยังไม่พร้อมและต้องใช้เวลา ซึ่งเป็นเรื่องปกติ ให้เกียรติความรู้สึกของท่านและไม่เร่ง เรื่องนี้ไม่มีเวลาที่ถูกต้องสำหรับทุกบ้าน
| งานที่หนัก | ให้ใครช่วยได้ | ตัวเองยังทำเอง |
|---|---|---|
| งานบ้านและอาหารประจำวัน | แม่บ้านหรือคนดูแลประจำ | เลือกเมนูโปรดของท่านเป็นบางมื้อ |
| ดูแลกิจวัตรของท่าน | คนดูแลที่ตกลงงานกันไว้ | นั่งคุยและพาไปหาหมอด้วยตัวเอง |
| ช่วงกลางคืน | ตกลงล่วงหน้าตามความจำเป็น | ดูแลช่วงที่ท่านต้องการลูกจริง ๆ |
เริ่มต้นอย่างไรเมื่อพร้อมแล้ว
หลังดูแลพ่อแม่มาหลายปี เมื่อพร้อมแล้ว ให้ลิสต์ก่อนว่าอยากให้คนมาช่วยเรื่องอะไร เช่น งานบ้าน อาหาร หรือกิจวัตรของท่าน และสิ่งที่ท่านชอบหรือไม่ชอบ ครอบครัวที่กำลังหาแม่บ้านมาช่วย ควรคุยเรื่องขอบเขตงานให้ชัดตั้งแต่ต้น ส่วนครอบครัวที่ต้องการจัดหาแม่บ้านหรือคนดูแลประจำ ควรเล่าสุขภาพของท่านตามจริงเพื่อให้เลือกคนที่เหมาะ
บริษัทจัดหางานเป็นตัวแทนจัดหา คนดูแลไม่ใช่พยาบาลและไม่ทำหัตถการทางการแพทย์ ถ้าท่านต้องได้รับการดูแลทางการแพทย์ใกล้ชิด ให้ปรึกษาแพทย์ก่อน ไม่รับปากว่าจะมีคนมาแทนได้ทันที และค่าบริการเป็นค่าจัดหาครั้งเดียว บทความนี้ไม่ระบุตัวเลข
ถ้าดูแลพ่อแม่มาหลายปีแล้ว ในช่วงแรก ควรอยู่ด้วยกันสักพัก ให้ท่านและคนใหม่ได้ทำความรู้จัก ลองสังเกตว่าท่านสบายใจกับวิธีทำงานของเขาหรือไม่ และปรับเรื่องที่ไม่ลงตัวทีละอย่าง ไม่ต้องคาดหวังว่าทุกอย่างจะลงตัวตั้งแต่สัปดาห์แรก
ลองคุยกับพี่น้องหรือญาติด้วยถ้ามี ว่าใครช่วยส่วนไหนได้บ้าง ไม่ว่าจะเป็นการพาไปหาหมอสักครั้งต่อเดือน การโทรคุยกับท่านทุกวัน หรือช่วยอยู่เป็นเพื่อนบางวัน การแบ่งงานให้ชัดทำให้ไม่มีใครรู้สึกว่าแบกคนเดียว แต่ถ้าไม่มีใครช่วยได้ ก็ไม่ใช่เรื่องผิดที่จะมองหาคนภายนอกมาช่วย
ระหว่างที่ยังไม่ได้ตัดสินใจ ลองหาเวลาพักสั้น ๆ ของตัวเองเป็นประจำ เช่น เดินเล่นครึ่งชั่วโมง นัดเพื่อนสักมื้อ หรือนอนให้เต็มอิ่มสักคืน การพักไม่ใช่การทิ้งท่าน แต่เป็นการเติมแรงเพื่อให้ดูแลต่อไปได้อย่างอบอุ่น ไม่ใช่ด้วยความเหนื่อยและความหงุดหงิด
สุดท้าย ไม่ต้องกังวลว่าถ้าเริ่มหาคนมาช่วยแล้วจะต้องทำแบบนั้นไปตลอด ครอบครัวทบทวนได้ตามสถานการณ์ของท่านและของตัวเอง ถ้าท่านแข็งแรงขึ้นหรือบ้านปรับตัวได้ก็ปรับได้ ที่สำคัญคือการตัดสินใจมาจากการรับฟังทั้งความต้องการของท่านและกำลังของตัวเอง
โดยสรุป เมื่อดูแลพ่อแม่มาหลายปีจนเหนื่อยทั้งกายทั้งใจ ให้สังเกตว่านอนไม่พอ ไม่มีเวลาของตัวเอง หรือกระทบสุขภาพหรือไม่ แล้วเริ่มหาคนมาช่วยตั้งแต่ยังพอมีแรง การขอความช่วยเหลือไม่ใช่ความผิด และทำให้ลูกมีแรงอยู่กับท่านได้นานขึ้น
ติดต่อเรา|แม่บ้านสยาม
แม่บ้านสยามช่วยจับคู่คนดูแลผู้สูงอายุที่ทำงานตามขอบเขตที่ตกลง แจ้งสุขภาพของท่านและงานที่ต้องการให้ช่วยตั้งแต่ต้น เพื่อให้ได้คนที่เหมาะกับครอบครัวและทำงานร่วมกันได้ราบรื่น
- โทร:02-118-3912, 062-572-9255
- ไลน์:@maid2013
- เว็บ:https://maidsiam.com
- เฟซบุ๊ก:https://www.facebook.com/maidinthailand
อ้างอิง
[1] NHS รวบรวมข้อมูลสนับสนุนและสิทธิประโยชน์สำหรับผู้ดูแล ซึ่งเกี่ยวข้องกับการขอความช่วยเหลือเมื่อดูแลคนในครอบครัวมานาน. https://www.nhs.uk/conditions/social-care-and-support-guide/support-and-benefits-for-carers/
[2] NHS อธิบายแนวทางการดูแลและบริการสนับสนุนในบ้าน ซึ่งเกี่ยวข้องกับการวางแผนหาคนมาช่วยดูแลผู้สูงอายุ. https://www.nhs.uk/conditions/social-care-and-support-guide/
![]()