บ้านที่ให้ลูกเรียนโฮมสคูลมักมีพ่อแม่หรือผู้ปกครองดูแลการเรียนด้วยตัวเอง แต่ในแต่ละวันก็ยังมีงานดูแลเด็กอีกมาก ทั้งมื้ออาหาร ช่วงพัก และงานบ้านที่ต้องมีคนช่วย หลายครอบครัวจึงสงสัยว่าพี่เลี้ยงเด็กช่วยอะไรได้ และอะไรยังเป็นหน้าที่พ่อแม่ บทความนี้เล่าเป็นภาษาบ้าน ๆ โดยไม่อ้างว่าพี่เลี้ยงเป็นครูและไม่รับปากผลการเรียน
โฮมสคูลคืออะไรในมุมของครอบครัว
การศึกษาโดยครอบครัวหรือที่เรียกกันว่าโฮมสคูลเป็นทางเลือกที่ผู้ปกครองจัดการเรียนรู้ให้ลูกที่บ้าน รายงานของ Thai PBS กล่าวถึงโฮมสคูลและศูนย์การเรียนว่าเป็นการจัดการศึกษาตามสิทธิที่ระบุไว้ในมาตรา 12 ของกฎหมายการศึกษาแห่งชาติ ครอบครัวที่ให้ลูกเรียนโฮมสคูลจึงเป็นผู้รับผิดชอบการเรียนรู้ของลูกเป็นหลัก
เรื่องรายละเอียดทางกฎหมายและขั้นตอนต่าง ๆ ในแต่ละพื้นที่ บทความนี้ไม่ให้คำแนะนำ และไม่ยืนยันว่าระเบียบปัจจุบันเป็นอย่างไร ครอบครัวควรสอบถามสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาโดยตรง เพราะงานศึกษาในบางจังหวัดก็ชี้ว่าการดำเนินการจัดการศึกษาโดยครอบครัวมีปัญหาและข้อจำกัดต่างกัน
พี่เลี้ยงช่วยอะไรได้
เมื่อบ้านที่ให้ลูกเรียนโฮมสคูลมีพี่เลี้ยง สิ่งที่พี่เลี้ยงช่วยได้มักเป็นงานดูแลทั่วไป เช่น เตรียมอาหารและของว่าง ดูแลลูกในช่วงที่พ่อแม่ทำงานหรือพักผ่อน พาลูกเล่นหรือเดินเล่นตามเวลาที่ตกลง และช่วยจัดห้องหรือมุมเรียนให้เรียบร้อยหลังเลิกเรียน งานเหล่านี้ช่วยให้พ่อแม่มีเวลาโฟกัสกับการสอนมากขึ้น
พี่เลี้ยงยังช่วยเรื่องกิจวัตรของลูกได้ เช่น เตือนเวลาพัก เตรียมของใช้ที่พ่อแม่เตรียมไว้สำหรับเรียน และดูให้ลูกอยู่ในที่ปลอดภัยระหว่างกิจกรรม สำหรับลูกเรียนโฮมสคูล กิจวัตรที่ชัดช่วยให้ลูกแยกช่วงเรียนกับช่วงพักได้ง่ายขึ้น โดยพ่อแม่เป็นคนกำหนดตารางให้พี่เลี้ยงทำตาม
| เรื่อง | พี่เลี้ยงช่วยได้ไหม | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| อาหารและของว่าง | ช่วยได้ตามที่พ่อแม่บอก | บอกเรื่องอาหารที่ลูกแพ้ก่อน |
| ดูแลลูกช่วงพัก | ช่วยได้ตามตารางที่ตกลง | พ่อแม่เป็นผู้กำหนดตาราง |
| สอนเนื้อหาและหลักสูตร | ไม่ใช่งานของพี่เลี้ยง | เป็นหน้าที่พ่อแม่หรือครูที่ครอบครัวเลือก |
พี่เลี้ยงไม่ใช่ครู
ต้องเข้าใจให้ตรงกันว่าพี่เลี้ยงไม่ใช่ครู และไม่สอนหลักสูตรแทนพ่อแม่ แม้พี่เลี้ยงจะช่วยดูแลลูกตลอดวัน แต่การวางแผนการเรียนรู้ การเลือกสื่อ และการประเมินความก้าวหน้าเป็นหน้าที่พ่อแม่ เมื่อบ้านที่ให้ลูกเรียนโฮมสคูลแบ่งหน้าที่ชัด พี่เลี้ยงก็ไม่ต้องรู้สึกว่าต้องรับผิดชอบเรื่องที่เกินขอบเขต
ถ้าพ่อแม่อยากให้พี่เลี้ยงช่วยเรื่องที่ใกล้การเรียน เช่น นั่งอยู่ใกล้ ๆ ระหว่างลูกทำการบ้าน หรือเตรียมอุปกรณ์ให้พร้อม ควรบอกให้ชัดว่าทำอะไรได้บ้าง พี่เลี้ยงทำตามที่พ่อแม่บอกและไม่ตัดสินเรื่องเนื้อหา หากลูกถามเรื่องเรียน พี่เลี้ยงควรบอกลูกว่ารอถามพ่อแม่
- บอกตารางช่วงเรียนและช่วงพักของลูก
- บอกว่าพี่เลี้ยงช่วยเตรียมอุปกรณ์และของว่างได้
- บอกว่าเรื่องเนื้อหาและหลักสูตรเป็นหน้าที่พ่อแม่
- บอกว่าถ้าลูกถามเรื่องเรียนให้รอพ่อแม่
- บอกให้พี่เลี้ยงเล่าให้ฟังว่าวันนี้ลูกพักอย่างไร
อะไรยังเป็นหน้าที่พ่อแม่
งานที่ยังเป็นหน้าที่พ่อแม่คือการวางแผนการเรียนของลูกเรียนโฮมสคูล การเลือกเนื้อหา การสอนหรือเลือกครูมาช่วย และการติดตามพัฒนาการด้านการเรียน พ่อแม่ไม่ควรโอนงานเหล่านี้ให้พี่เลี้ยง เพราะพี่เลี้ยงมาเพื่อดูแลลูกและช่วยงานบ้านตามที่ตกลง ไม่ได้มีหน้าที่ตัดสินใจเรื่องการศึกษา
พ่อแม่ควรเตรียมใจด้วยว่าการให้ลูกเรียนโฮมสคูลต้องใช้เวลาและแรงอย่างมาก พี่เลี้ยงช่วยลดงานรอบข้างได้ แต่ไม่ได้ทำให้งานสอนหายไป ถ้ารู้สึกเหนื่อย ควรปรับตารางและคุยกับพี่เลี้ยงตรง ๆ ว่าต้องการความช่วยเหลือเรื่องไหนเพิ่ม โดยไม่เกินขอบเขตที่ตกลง
ไม่อ้างผลการเรียน
บทความนี้ไม่อ้างผลการเรียนหรือรับปากว่าพี่เลี้ยงช่วยให้ลูกเรียนดีขึ้น เด็กแต่ละคนต่างกัน ผลการเรียนขึ้นอยู่กับหลายเรื่องที่พ่อแม่รู้ดีกว่าใคร สิ่งที่บอกได้คือการแบ่งหน้าที่ชัดช่วยให้บ้านที่ให้ลูกเรียนโฮมสคูลทำงานร่วมกันได้ราบรื่นขึ้น และลดความเข้าใจผิดระหว่างพ่อแม่กับพี่เลี้ยง
บริษัทจัดหางานเป็นตัวแทนจัดหา ช่วยจับคู่คนดูแลตามความต้องการของบ้าน ค่าบริการเป็นค่าจัดหาครั้งเดียว บทความนี้ไม่ระบุตัวเลข และไม่รับปากว่าจะจัดหาได้ทันตามวันที่ต้องการ ไม่ใช่บริการรายวันหรือชั่วคราว บริษัทไม่รับผิดชอบทรัพย์สินที่เสียหายหรือสูญหายจากการทำงาน
ครอบครัวที่กำลังหาแม่บ้านหรือพี่เลี้ยงมาช่วย ควรบอกบริษัทจัดหางานตั้งแต่ต้นว่าบ้านให้ลูกเรียนโฮมสคูล และมีตารางเรียนอย่างไร ส่วนครอบครัวที่ต้องการจัดหาแม่บ้านซึ่งช่วยงานบ้านและดูแลเด็กควบคู่กัน ก็ควรอธิบายขอบเขตงานให้ชัด และไม่ให้ผู้ช่วยทำหน้าที่แทนครูหรือพ่อแม่
ในวันแรก ลองให้พี่เลี้ยงดูตารางของวันหนึ่งตอนที่พ่อแม่ยังอยู่ ให้เห็นว่าช่วงไหนเป็นเวลาเรียนที่ไม่ควรรบกวน ช่วงไหนเป็นเวลาพัก และเวลาไหนที่พ่อแม่อยากให้ช่วยงาน การเห็นของจริงช่วยลดความเข้าใจผิดได้มากกว่าการบอกอย่างเดียว และทำให้บ้านที่ให้ลูกเรียนโฮมสคูลรู้สึกว่ามีผู้ช่วยที่เข้าใจจังหวะของบ้าน
เมื่อผ่านไปสักพัก ลองถามพี่เลี้ยงว่าช่วงไหนที่ติดขัดหรือไม่แน่ใจว่าควรทำอะไร แล้วปรับตารางร่วมกัน พี่เลี้ยงอยู่กับลูกในช่วงพัก จึงเห็นรายละเอียดที่ช่วยให้พ่อแม่ปรับการจัดเวลาของลูกเรียนโฮมสคูลได้เหมาะขึ้น
ถ้าถามว่าพี่เลี้ยงช่วยอะไรได้ในบ้านที่ลูกเรียนโฮมสคูล คำตอบสั้น ๆ คือช่วยงานดูแลและกิจวัตรตามที่พ่อแม่ตกลง ส่วนงานสอนยังเป็นของพ่อแม่ การตอบให้ตรงกันตั้งแต่ต้นทำให้ลูกเรียนโฮมสคูลได้ในบรรยากาศที่ไม่สับสน
โดยสรุป บ้านที่ให้ลูกเรียนโฮมสคูลจ้างพี่เลี้ยงเพื่อช่วยดูแลทั่วไปได้ แต่พี่เลี้ยงไม่ใช่ครู ไม่สอนหลักสูตรแทนพ่อแม่ และไม่อ้างผลการเรียน เรื่องการวางแผนและการสอนยังเป็นหน้าที่พ่อแม่ ถ้าตกลงให้ชัดตั้งแต่ต้นทุกฝ่ายจะทำงานร่วมกันได้ง่ายขึ้น
ติดต่อเรา|แม่บ้านสยาม
แม่บ้านสยามช่วยจับคู่พี่เลี้ยงที่ใจเย็นและทำตามที่พ่อแม่ตกลงเรื่องขอบเขตงาน แจ้งตารางของบ้านและสิ่งที่พ่อแม่รับผิดชอบเองตั้งแต่ต้น เพื่อให้ได้คนที่เหมาะกับครอบครัวและทำงานร่วมกันได้ราบรื่น
- โทร:02-118-3912, 062-572-9255
- ไลน์:@maid2013
- เว็บ:https://maidsiam.com
- เฟซบุ๊ก:https://www.facebook.com/maidinthailand
อ้างอิง
[1] Thai PBS รายงานเรื่องการศึกษาทางเลือก โฮมสคูลและศูนย์การเรียนตามสิทธิในมาตรา 12 ของกฎหมายการศึกษาแห่งชาติ. https://www.thaipbs.or.th/news/content/321977
[2] บทความวิชาการเรื่องปัญหาการดำเนินการจัดการศึกษาโดยครอบครัวในจังหวัดภูเก็ต แสดงให้เห็นว่าครอบครัวเป็นผู้รับผิดชอบการจัดการเรียนรู้. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jts/article/view/278324
![]()