หลายบ้านเจอสถานการณ์ที่ลูกชอบต่อรองทุกเรื่อง ตั้งแต่เวลานอนไปจนถึงจำนวนขนมที่กินได้ พ่อแม่หลายคนเริ่มสงสัยว่าลูกชอบต่อรองแบบนี้ควรยอมตรงไหนถึงจะพอดี ไม่ตึงเกินไปจนลูกรู้สึกอึดอัด แต่ก็ไม่หย่อนเกินไปจนกฎในบ้านไม่มีความหมาย คำตอบอยู่ที่การวางขอบเขตที่ชัดเจนตั้งแต่ต้น มากกว่าการตัดสินใจแบบเฉพาะหน้าทุกครั้ง
ทำไมลูกถึงต่อรองทุกเรื่อง
คำถามที่พ่อแม่หลายคนสงสัยคือทำไมลูกชอบต่อรองทุกเรื่อง การที่ลูกทำแบบนี้ไม่ได้แปลว่าลูกเอาแต่ใจเสมอไป ส่วนใหญ่เป็นพัฒนาการปกติของเด็กที่กำลังเรียนรู้การมีอำนาจต่อรองและทดสอบขอบเขตของกฎในบ้าน เด็กที่เคยต่อรองแล้วได้ผลแม้เพียงครั้งเดียว มักจำได้ว่าการต่อรองใช้ได้ผล จึงลองใช้วิธีนี้ซ้ำในสถานการณ์อื่นต่อไปเรื่อย ๆ การเข้าใจสาเหตุนี้ช่วยให้พ่อแม่ตอบสนองได้อย่างใจเย็นมากกว่าการมองว่าลูกดื้อหรือเอาแต่ใจ
เรื่องที่ยอมได้บ้าง แบ่งแยกให้ชัด
เมื่อลูกชอบต่อรองทุกเรื่อง เรื่องที่ยอมได้บ้างควรเป็นเรื่องที่ไม่กระทบความปลอดภัยหรือกฎสำคัญของบ้าน การยอมในจุดที่เหมาะสมช่วยให้ลูกรู้สึกว่าความเห็นของตัวเองมีความหมาย โดยไม่ทำให้ขอบเขตหลักของบ้านสั่นคลอน
- เลือกเสื้อผ้าหรือของเล่นเองในตัวเลือกที่พ่อแม่กำหนดไว้แล้ว
- ต่อรองเวลาเล่นเพิ่มอีกห้าถึงสิบนาทีในบางโอกาส
- เลือกเมนูอาหารว่างจากตัวเลือกที่มีประโยชน์สองสามอย่าง
- จัดลำดับว่าจะทำการบ้านวิชาไหนก่อนหลังด้วยตัวเอง
เรื่องที่ต้องคงเส้นคงวา ห้ามต่อรอง
เรื่องที่ต้องคงเส้นคงวาคือกฎที่เกี่ยวกับความปลอดภัยหรือค่านิยมสำคัญของบ้าน การยอมต่อรองในจุดเหล่านี้แม้เพียงครั้งเดียวมักทำให้ลูกพยายามต่อรองซ้ำในเรื่องเดิมอีกเรื่อย ๆ เพราะเรียนรู้ว่ากฎนี้ยืดหยุ่นได้
- การคาดเข็มขัดนิรภัยหรือสวมหมวกกันน็อคทุกครั้งที่เดินทาง
- เวลานอนในวันเรียน ไม่ต่อรองแม้จะขอนอนดึกแค่ครั้งเดียว
- การพูดจาสุภาพกับผู้ใหญ่ ไม่ยอมแม้ลูกจะโกรธหรืองอแง
- ความปลอดภัยเรื่องน้ำและไฟ ไม่มีข้อยกเว้นไม่ว่าจะขอร้องแค่ไหน
ไม่ใช้อารมณ์กับลูก แม้จะเหนื่อยกับการต่อรอง
การไม่ใช้อารมณ์กับลูกเป็นหลักสำคัญที่ทำให้การวางขอบเขตได้ผลในระยะยาว เพราะถ้าพ่อแม่ตะโกนหรือใช้อารมณ์ทุกครั้งที่ลูกต่อรอง ลูกจะเรียนรู้ว่าต้องต่อรองแรงขึ้นเรื่อย ๆ ถึงจะได้ผล แทนที่จะเรียนรู้ว่ากฎมีเหตุผลรองรับ พ่อแม่ที่เหนื่อยล้าจากการทำงานทั้งวันมักเผลอใช้อารมณ์ได้ง่ายกว่าปกติ การรู้ตัวว่ากำลังเหนื่อยและเลือกพักสักครู่ก่อนตอบลูก ช่วยลดโอกาสที่จะระเบิดอารมณ์ใส่ลูกโดยไม่ตั้งใจ
- พูดคำตอบสั้น ๆ ชัดเจนครั้งเดียว แทนการอธิบายซ้ำหลายรอบ
- ถ้าลูกยังต่อรองต่อ ให้เดินออกจากสถานการณ์แทนการโต้เถียงต่อ
- ใจเย็นแม้ลูกจะร้องไห้หรือโวยวาย ไม่ใช่สัญญาณว่าต้องยอม
- ชมเมื่อลูกยอมรับคำตอบได้โดยไม่ต่อรองต่อ
เมื่อพ่อแม่สองคนเห็นไม่ตรงกันเรื่องขอบเขต
ปัญหาลูกชอบต่อรองทุกเรื่องมักหนักขึ้นเมื่อพ่อแม่สองคนเห็นไม่ตรงกันว่าเรื่องไหนควรยอมและเรื่องไหนต้องคงเส้นคงวา ทำให้ลูกจับจุดได้ว่าจะไปต่อรองกับใครในแต่ละเรื่อง สถานการณ์แบบนี้ทำให้ขอบเขตในบ้านอ่อนแอลงเรื่อย ๆ การคุยกันล่วงหน้าระหว่างพ่อแม่ว่าเรื่องไหนยอมได้และเรื่องไหนต้องยืนเป็นแนวเดียวกัน ช่วยป้องกันไม่ให้ลูกใช้ช่องว่างนี้ต่อรองสำเร็จบ่อยเกินไป ปู่ย่าตายายหรือพี่เลี้ยงที่ช่วยเลี้ยงก็ควรรับรู้แนวทางเดียวกันด้วย เพื่อไม่ให้ลูกหาช่องต่อรองจากผู้ใหญ่คนอื่นในบ้านแทน
ลูกชอบต่อรองทุกเรื่องเป็นพัฒนาการปกติที่พ่อแม่รับมือได้ด้วยการวางขอบเขตที่ชัดเจน แบ่งเรื่องที่ยอมได้บ้างออกจากเรื่องที่ต้องคงเส้นคงวา พร้อมไม่ใช้อารมณ์กับลูกแม้จะเหนื่อยกับการต่อรอง กฎในบ้านที่สม่ำเสมอคือกุญแจสำคัญที่ทำให้ลูกเรียนรู้ขอบเขตได้เร็วขึ้น
เมื่อโตขึ้น ขอบเขตควรปรับตามวัยไหม
เมื่อลูกโตขึ้น ขอบเขตที่เคยตั้งไว้ตอนเด็กเล็กอาจต้องปรับให้เหมาะกับวัยมากขึ้น ไม่ใช่ยึดกฎเดิมทุกข้อไปตลอด เด็กโตสามารถมีส่วนร่วมตัดสินใจในเรื่องที่ซับซ้อนขึ้นได้มากกว่าตอนเป็นเด็กเล็ก แต่หลักการเดิมยังใช้ได้อยู่ คือแยกเรื่องที่ยอมได้บ้างออกจากเรื่องที่ต้องคงเส้นคงวาให้ชัดเจนตามช่วงวัย
ติดต่อเรา|แม่บ้านสยาม
แม่บ้านสยาม ช่วยดูแลความเรียบร้อยในบ้านให้พ่อแม่มีเวลาโฟกัสกับการเลี้ยงลูกได้เต็มที่ ทีมงานของเรายินดีให้คำปรึกษาสำหรับทุกบ้าน
- โทร:02-118-3912, 062-572-9255
- ไลน์:@maid2013
- เว็บ:https://maidsiam.com
- เฟซบุ๊ก:https://www.facebook.com/maidinthailand
อ้างอิง
[1] HealthyChildren.org (American Academy of Pediatrics) แนวทางการวางกฎและขอบเขตสำหรับเด็ก ใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานทั่วไปเรื่องความสำคัญของความสม่ำเสมอในการบังคับใช้กฎ. https://www.healthychildren.org/English/family-life/family-dynamics/communication-discipline/Pages/Disciplining-Your-Child.aspx
[2] CDC ข้อมูลพัฒนาการเด็กตามช่วงวัย ใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานทั่วไปเรื่องพัฒนาการด้านการต่อรองและการทดสอบขอบเขตในเด็กเล็ก. https://www.cdc.gov/ncbddd/actearly/milestones/milestones-3yr.html