เมื่อพ่อแม่หรือญาติผู้ใหญ่เริ่มช่วยเหลือตัวเองได้น้อยลง หลายครอบครัวคิดถึงการหาคนดูแลผู้สูงอายุมาช่วยแบ่งเบา แต่ก่อนตัดสินใจ ควรเข้าใจก่อนว่าคนดูแลผู้สูงอายุช่วยแบ่งเบางานบ้านได้จริงแค่ไหน งานส่วนไหนยังเป็นหน้าที่ของครอบครัว และจะวางตารางดูแลอย่างไรให้ทุกฝ่ายทำงานร่วมกันได้ราบรื่นตั้งแต่วันแรก
คนดูแลผู้สูงอายุรับผิดชอบงานอะไรบ้าง
โดยทั่วไปคนดูแลผู้สูงอายุจะช่วยเรื่องกิจวัตรประจำวันของผู้สูงอายุโดยตรง เช่น ป้อนอาหาร ช่วยอาบน้ำแต่งตัว พาเดินหรือพยุงเคลื่อนไหว ดูแลการกินยาตามเวลา และคอยสังเกตอาการผิดปกติเบื้องต้น งานเหล่านี้ต้องอยู่ใกล้ชิดผู้สูงอายุตลอดช่วงเวลาที่รับผิดชอบ จึงมักเป็นงานหลักที่ครอบครัวคาดหวังตั้งแต่ต้น ส่วนงานบ้านทั่วไปที่ไม่เกี่ยวกับตัวผู้สูงอายุโดยตรง เช่น ทำความสะอาดทั้งบ้านหรือทำอาหารให้สมาชิกทุกคน มักไม่ใช่ขอบเขตหลักเว้นแต่ตกลงกันไว้ล่วงหน้าตั้งแต่ก่อนเริ่มงาน
แบ่งเบางานบ้านของครอบครัวได้แค่ไหน
คนดูแลผู้สูงอายุช่วยแบ่งเบาภาระของครอบครัวได้มากในส่วนที่เกี่ยวกับตัวผู้สูงอายุโดยตรง เพราะเป็นงานที่ต้องใช้เวลาและความใส่ใจสูงหากครอบครัวต้องทำเอง แต่งานบ้านส่วนกลาง เช่น ซักผ้ารวมทั้งบ้าน ทำความสะอาดพื้นที่ส่วนรวม หรือดูแลสมาชิกคนอื่นในบ้าน ยังเป็นความรับผิดชอบที่ครอบครัวควรวางแผนแยกไว้ต่างหาก การเข้าใจเส้นแบ่งนี้ตั้งแต่ต้นช่วยลดความเข้าใจผิดระหว่างครอบครัวกับคนดูแลได้มาก และทำให้ทั้งสองฝ่ายไม่รู้สึกว่าอีกฝ่ายทำน้อยหรือมากเกินไป
| งานที่คนดูแลรับผิดชอบ | เกี่ยวกับผู้สูงอายุโดยตรง | มักเป็นหน้าที่ครอบครัว |
|---|---|---|
| ป้อนอาหาร ช่วยอาบน้ำ พยุงเดิน | ใช่ ต้องอยู่ใกล้ชิดตลอดเวลา | ไม่ใช่ ยกให้คนดูแลได้เต็มที่ |
| ดูแลการกินยาและสังเกตอาการ | ใช่ ต้องติดตามใกล้ชิด | ไม่ใช่ แต่ควรรายงานครอบครัวสม่ำเสมอ |
| ทำความสะอาดบ้านทั้งหลัง ซักผ้ารวม | ไม่เกี่ยวกับตัวผู้สูงอายุโดยตรง | ใช่ ควรตกลงแยกหรือจ้างเพิ่ม |
วางตารางดูแลให้ตรงจุดตั้งแต่วันแรก
ก่อนเริ่มงาน ครอบครัวควรคุยกับคนดูแลให้ชัดว่าแต่ละวันต้องทำอะไรบ้าง ช่วงเวลาไหนที่ต้องอยู่กับผู้สูงอายุตลอด และช่วงเวลาไหนที่พักได้ การเขียนตารางดูแลเป็นลายลักษณ์อักษรช่วยให้ทั้งสองฝ่ายเข้าใจตรงกัน และลดโอกาสที่งานบางอย่างจะถูกมองข้ามหรือทำซ้ำโดยไม่จำเป็น หากมีสมาชิกครอบครัวหลายคนช่วยดูแลสลับกัน ตารางนี้ยังช่วยให้ส่งต่องานกันได้ไม่ตกหล่น
- ระบุเวลาให้อาหารและกินยาแต่ละมื้อให้ชัดเจน
- กำหนดว่าใครรับผิดชอบพาไปพบแพทย์หรือทำนัด
- ตกลงล่วงหน้าว่าคนดูแลลาหยุดหรือขาดงานต้องแจ้งใครแทน
- เผื่อเวลาพักของคนดูแลไว้ในตารางเพื่อไม่ให้เหนื่อยล้าเกินไป
สัญญาณว่าควรปรับตารางหรือเพิ่มคนช่วย
หากผู้สูงอายุเริ่มมีอาการที่ต้องดูแลใกล้ชิดขึ้น เช่น เคลื่อนไหวลำบากกว่าเดิม กินอาหารได้น้อยลง หรือมีแผลที่ต้องทำแผลเป็นประจำ คนดูแลคนเดียวอาจดูแลได้ไม่ทั่วถึงในบางช่วงเวลา ครอบครัวควรพูดคุยกับคนดูแลตรง ๆ ว่างานเกินกำลังหรือไม่ และพิจารณาเพิ่มเวลาทำงาน เพิ่มคนดูแลอีกคน หรือปรึกษาพยาบาลวิชาชีพหากอาการซับซ้อนเกินกว่าที่คนดูแลทั่วไปจะรับมือได้ การรอจนคนดูแลหมดแรงก่อนค่อยปรับมักทำให้คุณภาพการดูแลลดลงโดยไม่รู้ตัว
ครอบครัวที่จ้างคนดูแลผู้สูงอายุควรทบทวนตารางดูแลเป็นระยะ ไม่ใช่ตั้งไว้ครั้งเดียวแล้วไม่แตะอีกเลย เพราะสภาพร่างกายของผู้สูงอายุเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา การนัดคุยสั้น ๆ ทุกเดือนช่วยให้ทั้งครอบครัวและคนดูแลปรับขอบเขตงานให้ตรงกับความเป็นจริงมากที่สุด
คนดูแลผู้สูงอายุช่วยแบ่งเบางานบ้านของครอบครัวได้มากในส่วนที่เกี่ยวกับตัวผู้สูงอายุโดยตรง แต่งานบ้านส่วนกลางยังควรวางแผนแยกไว้ต่างหาก การตกลงขอบเขตงานและตารางดูแลตั้งแต่วันแรกช่วยให้ทำงานร่วมกันได้ราบรื่น และเมื่อพบสัญญาณว่างานเกินกำลัง ควรปรับตารางหรือเพิ่มคนช่วยโดยเร็วแทนการฝืนต่อไป
ติดต่อเรา|แม่บ้านสยาม
หากกำลังหาคนดูแลผู้สูงอายุที่เข้าใจขอบเขตงานและสื่อสารกับครอบครัวได้ตรงไปตรงมา แม่บ้านสยามช่วยจัดหาและจับคู่ผู้ดูแลตามความต้องการของแต่ละบ้าน ควรแจ้งอาการและตารางชีวิตของผู้สูงอายุตั้งแต่ต้น เพื่อให้ทั้งสองฝ่ายวางแผนดูแลได้ตรงกันตั้งแต่วันแรกที่เริ่มงาน
- โทร:02-118-3912, 062-572-9255
- ไลน์:@maid2013
- เว็บ:https://maidsiam.com
- เฟซบุ๊ก:https://www.facebook.com/maidinthailand
อ้างอิง
[1] National Institute on Aging อธิบายแนวทางดูแลตัวเองสำหรับผู้ดูแลผู้สูงอายุในครอบครัว รวมถึงการวางตารางและแบ่งเบาภาระไม่ให้คนดูแลเหนื่อยล้าเกินไป. https://www.nia.nih.gov/health/caregiving/taking-care-yourself-tips-caregivers
[2] CDC ให้ภาพรวมเรื่องการดูแลผู้สูงอายุในครอบครัว ครอบคลุมขอบเขตงานที่พบบ่อยและการวางแผนดูแลระยะยาว. https://www.cdc.gov/caregiving/index.html
![]()