หลายบ้านมีเขียงในครัวใบเดียว — หั่นเนื้อดิบเสร็จล้างแล้วหั่นผักในบรรทัดถัดไป ถามว่าเสี่ยงปนเปื้อนแค่ไหน และควรแยกอย่างไร
คำตอบสั้นคือเสี่ยงสูงกว่าที่คิด — เชื้อจากเนื้อดิบแปะมีด และ ร่องเขียง แล้วไปผัก หรือ ของสุก แม้ล้างน้ำเปล่า อาจไม่พอ ต้องแยกเขียง และ ล้างด้วยน้ำร้อน
วันที่ต้องหั่นเนื้อดิบ และ ผักกินดิบ — แยกเขียงสองใบยังปลอดภัยกว่าล้างเร็ว หลัง ปน น้ำร้อนช่วยได้ แต่ไม่แทนการแยกเขียงในครัว
ระดับความเสี่ยงเมื่อใช้เขียงเดียวปนทุกอย่าง
| สิ่งที่หั่น | ความเสี่ยง | ถ้าใช้เขียงเดียว |
|---|---|---|
| เนื้อดิบ ไก่ หรือ ปลา | สูง — เชื้อแตกตัวในร่องเขียง | แปะมีด และ เขียง แล้วติดไปของถัดไป |
| ของสุก หรือ ผักที่กินดิบ | สูง (รับเชื้อ) | ติดจากคัน ก่อน หน้า แม้ล้างน้ำเปล่า |
| ขนมปัง หรือ ผลไม้ | กลาง | เสี่ยงขึ้น ถ้าหั่น หลัง เนื้อดิบในวันเดียวกัน |
| ผักที่ต้องปรุงสุก | กลางถึงสูง | ขึ้นกับลำดับหั่น และ การล้างด้วยน้ำร้อน |
กฎแยกเขียงที่ทำได้ทันที
- เนื้อดิบ: เขียงแยก หรือ สี และ ป้ายต่างจากของสุก
- ผักกินดิบ: เขียงใบใหม่ หรือ หั่น หลัง ของสุกเท่านั้น
- มีดคู่เขียง — อย่าใช้มีดหั่นเนื้อไปหั่นผัก
- ล้างเขียงด้วยน้ำร้อน และ สบู่ หลัง เนื้อดิบ
- เขียงพลาสติกร่องลึก — เปลี่ยน เมื่อ ร่องเปื้อน
- เก็บเขียงแห้ง ไม่ซ้อนเปียกบนเปียก
1) แยกเขียงในครัวอย่างน้อย 2 ใบ — หนึ่งสำหรับเนื้อดิบ หนึ่งสำหรับผัก และ ของสุก
2) หั่นเนื้อดิบก่อน แล้วล้างมีด และ มือ ก่อนหั่นผัก
3) ผักกินดิบ หั่นท้ายสุด บนเขียงที่ไม่เคยสัมผัสเนื้อดิบในวันนั้น
4) เขียงร่องลึก หรือ รอยมีดมาก — ทิ้ง หรือ เปลี่ยน อย่าหั่นสลัดบนเขียงเดิม
ถ้ายังมีเขียงใบเดียว ทำอย่างน้อยอย่างไร
- หั่นเนื้อดิบ ก่อน เสมอ แล้วล้างมีด และ มือด้วยน้ำร้อน
- ผักกินดิบ หั่นท้ายสุด บนเขียงที่ล้างใหม่
- ไม่หั่นขนมปัง หรือ ผลไม้ หลัง เนื้อดิบในวันเดียวกัน
- ล้างเขียงด้วยน้ำร้อน และ สบู่ ทุกครั้ง หลัง เนื้อดิบ
- วางเขียงให้แห้ง ก่อน เก็บ ไม่ซ้อนเปียก
- แม่บ้านช่วยเตรียมถาดแยกเขียงในตู้ครัว ให้มองเห็นชัด
ปนเปื้อนจากเขียงในครัว มักเกิด เมื่อ รีบล้างน้ำเปล่า แล้ว หั่นต่อ — น้ำร้อน และ สบู่ช่วยลดเชื้อในร่องเขียง แต่แยกเขียงยังปลอดภัยกว่า
มีด และ เขียงควรล้างแยกกัน — ห้ามล้างมีดหั่นเนื้อดิบ แล้ววางข้างเขียงผัก โดยไม่เปลี่ยนที่วาง ความปลอดภัยอาหารในครัว เริ่มจากจุดวางให้ชัด
ความปลอดภัยอาหารในครัว เริ่มจากเขียง และ มีด — ปนเปื้อนจากเนื้อดิบไปผักกินดิบ เป็นสาเหตุหลักของอาหารเป็นพิษในบ้าน แยกเขียงชัดกว่าล้างเร็ว ๆ หลังปน
เมื่อควรเปลี่ยนเขียง
- ร่องเขียงลึก หรือ รอยมีดมาก — ล้างไม่ออก
- มีกลิ่นค้าง หลัง ล้างน้ำร้อน
- เขียงบวม หรือ ร้าว — เก็บเชื้อในรอยแตก
- ใช้เขียงไม้เก่ากว่า 2 ถึง 3 ปี โดยไม่ล้างลึก
- ผักกินดิบเคยหั่น หลัง เนื้อดิบบนเขียงเดียวกัน — เปลี่ยน หรือ ล้างซ้ำ
ในระบบครัวที่มีแม่บ้าน ให้เตรียมเขียงแยกสี และ ป้ายติดชัด — เนื้อดิบ ผัก ของสุก ไม่ต้องจำเองทุกครั้ง ลดปนเปื้อนจากการหยิบผิด
แม่บ้านช่วยจัดเขียงแยกสีในครัว — สีหนึ่งสำหรับเนื้อดิบ อีกสีสำหรับผัก และ ของสุก วางคู่มีดในตู้เดียวกัน ลดโอกาสหยิบผิดในวันที่รีบ
แยกเขียงในครัว ไม่ต้องซื้อชุดใหญ่ — เริ่มจาก 2 ใบ และ มีด 2 คัน ก็ลดปนเปื้อนจากเนื้อดิบไปผักกินดิบได้มาก ล้างด้วยน้ำร้อน หลัง เนื้อดิบทุกครั้ง
เช็กลิสต์ก่อนเริ่มปรุงอาหาร
- วันนี้หั่นเนื้อดิบ หรือ ไม่ — ถ้าใช่ แยกเขียง และ มีดชัด
- เขียงล้างแห้ง และ ไม่มีคราบ ก่อน เริ่ม
- ผักกินดิบ ตั้งใจหั่น หลัง ของสุกเสมอ
- ล้างเขียงด้วยน้ำร้อน หลัง เนื้อดิบ
- แม่บ้านช่วยเตรียมเขียงแยกสี ไว้ในตู้ครัว
- มีใบสำรอง ถ้าเขียงเปียกระหว่างทำ
- ล้างโซนรอบเขียง หลังปรุงเสร็จ ทุกครั้ง
ล้างมือ และ ล้างมีดด้วยน้ำร้อน หลังหั่นเนื้อดิบทุกครั้ง — ขั้นต่ำ ก่อน หั่นผักกินดิบ ในระบบครัวที่มีเขียงในครัวใบเดียว
เช็กลิสต์นี้ใช้ ก่อน เปิดไฟทุกครั้ง — ใช้เวลา 1 ถึง 2 นาที แต่ลดความเสี่ยงปนเปื้อนจากเขียงในครัวได้มาก
ถ้าวันนี้ไม่หั่นเนื้อดิบ ใช้เขียงเดียวได้ — แต่ ถ้า หั่นเนื้อดิบ ต้องแยกเขียง หรือ ล้างด้วยน้ำร้อน ก่อน หั่นผักกินดิบทุกครั้ง ไม่มีข้อยกเว้น
เก็บเขียงในครัวแบบยืนแนวตั้ง หรือ ในลิ้นชักแยก — ไม่ซ้อนเปียกบนเปียก ลดกลิ่น และ รอยแตกที่เก็บเชื้อ แม่บ้านช่วยจัดตำแหน่งให้ชัด ลดปนเปื้อนจากการหยิบผิด
เขียงไม้ และ เขียงพลาสติก ล้างต่างกันเล็กน้อย — ไม้แห้งช้ากว่า ต้องตั้งให้ระบายอากาศ ไม่ซ้อนเปียก ครัวที่แยกเขียงชัด ลดปนเปื้อนได้จริงกว่าล้างเร็ว ๆ อย่างเดียว
หลังปรุงเสร็จ ล้างโซนรอบเขียงในครัวด้วย — ไม่ใช่แค่ล้างเขียง คราบจากเนื้อดิบอาจกระเด็นไปขอบเคาน์เตอร์ ความปลอดภัยอาหาร ต้องดูทั้งโซนหั่น
ครัวที่แยกเขียงชัด และ ล้างน้ำร้อน หลัง เนื้อดิบ ลดปนเปื้อนจากเขียงในครัวได้มากกว่า ล้างน้ำเปล่า แล้วหั่นต่อทันที
เขียงในครัวใช้ปนกันทุกอย่าง เสี่ยงปนเปื้อนสูง — แยกเขียง และ มีด เนื้อดิบกับผักกินดิบ แล้วล้างด้วยน้ำร้อน หลังเนื้อดิบ ทุก ครั้ง
ติดต่อเรา|แม่บ้านสยาม
แม่บ้านสยาม ช่วยเจ้าของบ้านจัดระบบครัว — เตรียมเขียงแยกสี และล้างโซนหั่น หลัง ปรุงอาหาร
โทร หรือ ไลน์สอบถามรายละเอียดได้ทุกวันทำการ
- โทร:02-118-3912, 062-572-9255
- ไลน์:@maid2013
- เว็บ:https://maidsiam.com
- เฟซบุ๊ก:https://www.facebook.com/maidinthailand
อ้างอิง
[CDC: ป้องกันอาหารเป็นพิษในครัว แยกวัตถุดิบดิบและสุก] https://www.cdc.gov/food-safety/prevention/index.html
[FDA: จัดการอาหารอย่างปลอดภัย ล้างเขียงและมีดหลังเนื้อดิบ] https://www.fda.gov/food/buy-store-serve-safe-food/safe-food-handling
[USDA FSIS: พื้นฐานความปลอดภัยอาหาร แยกเนื้อดิบจากของสุก] https://www.fsis.usda.gov/food-safety/safe-food-handling-and-preparation/food-safety-basics