ความเชื่อเรื่องเลี้ยงลูกที่ปู่ย่าตายายส่งต่อมามีอยู่ในเกือบทุกบ้าน บางข้อเป็นเรื่องอบอุ่นและไม่มีอันตราย บางข้อเกี่ยวกับสุขภาพของเด็กจึงควรถามหมอก่อน บทความนี้เล่าวิธีคิดแบบให้เกียรติท่าน และแยกว่าข้อไหนยังใช้ได้ ข้อไหนควรถามหมอ โดยไม่ชี้ถูกผิดทางการแพทย์เอง และไม่ตำหนิปู่ย่าตายาย
ความเชื่อที่ส่งต่อกันมาคืออะไร
ความเชื่อเรื่องเลี้ยงลูกคือคำแนะนำและข้อห้ามที่ผู้ใหญ่ถ่ายทอดให้พ่อแม่รุ่นใหม่ เช่น เรื่องการกิน การนอน การอาบน้ำ หรือสิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงกับเด็กเล็ก ผู้ใหญ่บอกเพราะรักและห่วงหลาน และส่วนใหญ่มาจากประสบการณ์ในสมัยที่ท่านเลี้ยงลูก ซึ่งข้อมูลทางการแพทย์ในตอนนั้นอาจไม่เหมือนปัจจุบัน
เมื่อพูดถึงความเชื่อเรื่องเลี้ยงลูก สิ่งแรกที่ควรทำคือฟังท่านก่อนและขอบคุณที่ท่านเป็นห่วง ไม่ตอบกลับทันทีว่าไม่จริงหรือล้าสมัย เพราะการตำหนิปู่ย่าตายายทำให้ท่านรู้สึกว่าถูกปฏิเสธ และอาจทำให้เรื่องสำคัญคุยกันไม่ได้อีก
ข้อไหนยังใช้ได้
ความเชื่อหลายข้อเป็นเรื่องวัฒนธรรมและความสบายใจ เช่น ธรรมเนียมการตั้งชื่อ การทำขวัญหรือการดูแลแม่หลังคลอดตามประเพณี ข้อเหล่านี้ไม่ได้เกี่ยวกับความปลอดภัยของเด็กโดยตรง ปู่ย่าตายายอยากทำและพ่อแม่ไม่ขัดข้อง ก็ทำได้ ข้อไหนยังใช้ได้ขึ้นอยู่กับว่ามีผลต่อสุขภาพหรือความปลอดภัยของเด็กหรือไม่
ถ้าไม่แน่ใจว่าข้อไหนยังใช้ได้ ลองถามตัวเองสามข้อ คือข้อนี้เกี่ยวกับร่างกายหรือสุขภาพของลูกหรือเปล่า ถ้าทำแล้วลูกอาจเสี่ยงอะไรไหม และท่านทำเพราะความรักหรือเพราะกลัวบางอย่าง ถ้าข้อใดเกี่ยวกับสุขภาพ ให้ย้ายไปอยู่ในกลุ่มที่ควรถามหมอก่อน
| ประเภทของความเชื่อ | ตัวอย่างลักษณะ | สิ่งที่ควรทำ |
|---|---|---|
| ธรรมเนียมและความสบายใจ | พิธีหรือความเชื่อที่ไม่แตะเรื่องสุขภาพ | ทำตามที่บ้านสบายใจ และขอบคุณท่าน |
| เกี่ยวกับสุขภาพของเด็ก | เรื่องกิน นอน การดูแลร่างกาย | ถามหมอก่อน และบอกท่านอย่างสุภาพ |
| ไม่แน่ใจ | ข้อที่ไม่รู้ว่าเกี่ยวกับสุขภาพหรือไม่ | จดไว้ถามหมอในนัดถัดไป |
ข้อไหนควรถามหมอก่อน
เรื่องที่เกี่ยวกับการกิน การนอน การดูแลผิว หรืออาการเจ็บป่วยของเด็ก ควรถามหมอก่อน เพราะคำแนะนำทางการแพทย์เปลี่ยนไปตามหลักฐานใหม่ ตัวอย่างที่เห็นชัดคือเรื่องท่านอนของทารก ซึ่งในอดีตมีคำแนะนำหนึ่ง แต่ปัจจุบันหน่วยงานด้านสุขภาพอย่าง NHS แนะนำให้วางทารกนอนหงายเพื่อลดความเสี่ยงของการเสียชีวิตกะทันหัน
ตัวอย่างนี้ไม่ได้หมายความว่าปู่ย่าตายายผิด คำแนะนำในสมัยนั้นเป็นไปตามข้อมูลที่มี เมื่อมีข้อมูลใหม่ คำแนะนำก็เปลี่ยน ถ้าพ่อแม่อธิบายแบบนี้ ท่านจะเข้าใจง่ายกว่าการบอกว่าท่านเลี้ยงผิด และความเชื่อเรื่องเลี้ยงลูกที่เกี่ยวกับสุขภาพก็ควรยึดคำแนะนำล่าสุดจากหมอ
บทความนี้ไม่ให้คำแนะนำทางการแพทย์ และไม่ชี้ถูกผิดเอง เพราะการตัดสินว่าความเชื่อข้อใดปลอดภัยสำหรับเด็กเป็นเรื่องของแพทย์ พ่อแม่ควรถามกุมารแพทย์โดยตรง จดคำแนะนำไว้ แล้วนำไปคุยกับท่านอีกที
- ฟังท่านจนจบและขอบคุณที่ท่านห่วงหลาน
- แยกว่าข้อไหนเป็นธรรมเนียมและข้อไหนเกี่ยวกับสุขภาพ
- ข้อที่เกี่ยวกับสุขภาพให้ถามหมอก่อน
- จดคำแนะนำของหมอไว้เล่าให้ท่านฟัง
- ไม่ตำหนิปู่ย่าตายายและไม่เถียงต่อหน้าเด็ก
ไม่ตำหนิปู่ย่าตายาย
เวลาคุยกับท่าน ลองใช้ประโยคแบบ หมอบอกว่าตอนนี้แนะนำแบบนี้นะคะ หนูขอทำตามหมอก่อนนะคะ แทนประโยคว่าที่ทำมาไม่ถูก การพูดแบบนี้ให้ท่านเห็นว่าพ่อแม่เคารพท่านและเลือกทำตามหมอเพราะเรื่องสุขภาพ ไม่ใช่เพราะไม่เชื่อท่าน
ถ้ามีพี่เลี้ยงเด็กช่วยดูแลลูก พ่อแม่ควรบอกพี่เลี้ยงให้ทำตามที่พ่อแม่และหมอบอก ถ้าปู่ย่าตายายอยากให้ทำตามความเชื่อที่ต่างออกไป พี่เลี้ยงไม่ตัดสินเอง ให้บอกพ่อแม่ก่อน เรื่องนี้ช่วยให้พี่เลี้ยงไม่ถูกดึงเข้ามาอยู่ระหว่างกลาง และให้เกียรติทุกฝ่ายในบ้าน
บริษัทจัดหางานเป็นตัวแทนจัดหา ช่วยจับคู่พี่เลี้ยงตามความต้องการของบ้าน ค่าบริการเป็นค่าจัดหาครั้งเดียว บทความนี้ไม่ระบุตัวเลข และไม่รับปากว่าจะจัดหาได้ทันตามวันที่ต้องการ ไม่ใช่บริการรายวันหรือชั่วคราว บริษัทไม่รับผิดชอบทรัพย์สินที่เสียหายหรือสูญหายจากการทำงาน
ครอบครัวที่กำลังหาแม่บ้านหรือพี่เลี้ยงมาช่วยดูแลลูก ควรบอกบริษัทจัดหางานตั้งแต่ต้นว่าบ้านมีปู่ย่าตายายอยู่ด้วยหรือไม่ ส่วนครอบครัวที่ต้องการจัดหาแม่บ้านซึ่งช่วยงานบ้านและดูแลเด็ก ก็ควรบอกกติกาการเลี้ยงลูกที่บ้านยึดถือให้ชัด เพื่อให้ได้คนที่ทำตามที่พ่อแม่บอกได้
สุดท้าย ความเชื่อเรื่องเลี้ยงลูกเป็นส่วนหนึ่งของความรักในครอบครัว บ้านที่คุยกันได้ด้วยความเคารพมักผ่านเรื่องนี้ไปได้ง่ายกว่า ลองเปิดโอกาสให้ท่านเล่าที่มาของความเชื่อแต่ละข้อ แล้วเลือกเก็บข้อที่เป็นของดีไว้ เช่น การทำขวัญหรือเรื่องเล่าที่อบอุ่น ส่วนข้อที่เกี่ยวกับสุขภาพ ให้ถามหมอเสมอ
พ่อแม่มือใหม่ที่ฟังความเชื่อเรื่องเลี้ยงลูกจากท่านหลายข้อพร้อมกัน อาจรู้สึกสับสนว่าต้องทำตามทั้งหมดหรือไม่ ไม่จำเป็นต้องตัดสินใจทันที ลองจดไว้ก่อน แล้วค่อยแยกว่าข้อไหนเป็นธรรมเนียม ข้อไหนต้องถามหมอ เพราะความเชื่อเรื่องเลี้ยงลูกไม่ใช่เรื่องที่ต้องรีบแก้ในวันเดียว
โดยสรุปความเชื่อเรื่องเลี้ยงลูกที่ปู่ย่าตายายส่งต่อมา ข้อที่เป็นธรรมเนียมและไม่เกี่ยวกับสุขภาพยังใช้ได้ตามที่บ้านสบายใจ ส่วนข้อที่เกี่ยวกับสุขภาพควรถามหมอก่อน และไม่ตำหนิปู่ย่าตายายหรือชี้ถูกผิดเอง
ติดต่อเรา|แม่บ้านสยาม
แม่บ้านสยามช่วยจับคู่พี่เลี้ยงที่ใจเย็นและทำตามที่พ่อแม่บอกเรื่องการเลี้ยงลูก แจ้งสถานการณ์ในบ้านและกติกาของครอบครัวตั้งแต่ต้น เพื่อให้ได้คนที่เหมาะกับครอบครัวและทำงานร่วมกันได้ราบรื่น
- โทร:02-118-3912, 062-572-9255
- ไลน์:@maid2013
- เว็บ:https://maidsiam.com
- เฟซบุ๊ก:https://www.facebook.com/maidinthailand
อ้างอิง
[1] NHS อธิบายเรื่องการลดความเสี่ยงของการเสียชีวิตกะทันหันในทารก ซึ่งเกี่ยวข้องกับคำแนะนำเรื่องท่านอนที่เปลี่ยนไปตามหลักฐานใหม่. https://www.nhs.uk/conditions/baby/caring-for-a-newborn/reduce-the-risk-of-sudden-infant-death-syndrome/
[2] The Lullaby Trust แนะนำข้อมูลสำหรับผู้ดูแลคนอื่นและเบบี้ซิตเตอร์เรื่องการนอนอย่างปลอดภัย เกี่ยวข้องกับการบอกผู้ใหญ่ในบ้านและพี่เลี้ยง. https://lullabytrust.org.uk/safer-sleep-advice/information-for-other-carers
![]()