เมื่อบ้านเริ่มมองหาคนดูแลผู้สูงอายุ คำถามที่ตามมาคือคนดูแลทำอะไรได้ และงานไหนต้องเป็นพยาบาล ถ้าไม่แยกให้ชัดตั้งแต่ก่อนเลือกจ้าง ครอบครัวอาจคาดหวังเกินกว่าขอบเขตจริง บทความนี้เล่าขอบเขตงานทั่วไปแบบภาษาบ้าน ๆ ก่อนเลือกจ้างควรรู้ โดยไม่ให้คำแนะนำการแพทย์และไม่อ้างว่าคนดูแลทำแทนพยาบาลได้
งานไหนทำได้ในบ้าน
งานที่คนดูแลผู้สูงอายุทำได้ในบ้านมักเป็นงานดูแลทั่วไป เช่น ช่วยเรื่องกิจวัตรประจำวันตามที่ท่านต้องการ เตรียมอาหารตามที่ครอบครัวบอก เดินไปด้วยเมื่อท่านลุกเดิน ช่วยจัดบ้านให้ปลอดภัย และอยู่เป็นเพื่อนคุย งานเหล่านี้ช่วยให้ท่านสบายใจ และลดภาระของลูกหลานที่ต้องไปทำงาน
เมื่อพูดถึงงานไหนทำได้ ควรเริ่มจากสิ่งที่ท่านและครอบครัวตกลงกันไว้ แต่ละบ้านต้องการไม่เหมือนกัน บางบ้านอยากให้คนดูแลผู้สูงอายุช่วยเรื่องมื้ออาหารและการเดิน บางบ้านต้องการเพียงช่วยดูแลตอนกลางวัน ควรเขียนรายการงานให้ชัดและให้ทุกคนที่เกี่ยวข้องเห็นตรงกัน
ถ้าบ้านมีผู้ป่วยหรือผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัว ควรปรึกษาแพทย์ก่อนว่าอะไรที่คนดูแลผู้สูงอายุช่วยได้ และอะไรต้องให้บุคลากรทางการแพทย์ทำ บทความนี้ไม่ให้คำแนะนำการแพทย์ และไม่แทนคำแนะนำของแพทย์หรือพยาบาลที่ดูแลท่านอยู่
งานที่ต้องเป็นพยาบาล
งานที่ต้องเป็นพยาบาลหรือบุคลากรทางการแพทย์คืองานทางคลินิกที่ต้องใช้ความรู้เฉพาะ เช่น การให้ยาฉีด การดูแลแผลที่ซับซ้อน หรือการใช้อุปกรณ์ทางการแพทย์ ในระบบสุขภาพของอังกฤษ งานทางคลินิกบางอย่างมีผู้ช่วยด้านสุขภาพทำได้ แต่ทำภายในระบบของหน่วยงานสุขภาพ ไม่ใช่การจ้างคนมาดูแลเองในบ้าน
ดังนั้นไม่ควรเข้าใจว่าคนดูแลผู้สูงอายุทำแทนพยาบาลได้ ถ้าท่านต้องได้รับการดูแลทางการแพทย์ ให้ติดต่อบริการทางการแพทย์ที่เหมาะสม แล้วให้คนดูแลผู้สูงอายุทำหน้าที่ช่วยดูแลทั่วไปควบคู่กัน ไม่ควรขอให้ทำหัตถการที่ต้องใช้บุคลากรทางการแพทย์
| ประเภทงาน | ตัวอย่าง | ใครทำ |
|---|---|---|
| งานดูแลทั่วไป | ช่วยกิจวัตร เตรียมอาหาร เดินไปด้วย อยู่เป็นเพื่อน | คนดูแลตามที่ตกลง |
| งานทางคลินิก | ยาฉีด แผลซับซ้อน อุปกรณ์ทางการแพทย์ | พยาบาลหรือบุคลากรทางการแพทย์ |
| งานที่ไม่แน่ใจ | งานที่ไม่รู้ว่าเป็นงานทั่วไปหรืองานทางคลินิก | ถามแพทย์หรือพยาบาลก่อน |
- เขียนรายการงานทั่วไปที่ต้องการให้คนดูแลช่วย
- ถามแพทย์ว่างานไหนต้องให้บุคลากรทางการแพทย์ทำ
- ไม่ขอให้คนดูแลทำหัตถการทางการแพทย์
- บอกคนดูแลว่าถ้าท่านมีอาการผิดปกติให้ติดต่อใคร
- ทบทวนรายการงานเมื่อสภาพของท่านเปลี่ยน
ก่อนเลือกจ้างควรรู้
ก่อนเลือกจ้างคนดูแลผู้สูงอายุ ควรรู้ว่าบ้านต้องการงานอะไร ท่านมีโรคประจำตัวหรือไม่ ต้องการคนดูแลช่วงไหนของวัน และต้องมีบุคลากรทางการแพทย์เข้ามาช่วยหรือเปล่า การตอบคำถามเหล่านี้ก่อนช่วยให้เลือกบริการที่ตรงกับความต้องการ และไม่สับสนระหว่างคนดูแลกับพยาบาล
ครอบครัวควรคุยกับท่านด้วย เพราะท่านเป็นเจ้าของชีวิตและควรมีส่วนร่วมตัดสินใจ ให้เกียรติท่านและอธิบายว่าคนดูแลมาช่วยอะไร ไม่ใช่มาตัดสินแทนท่านหรือเข้ามาควบคุมชีวิต การพูดคุยแบบนี้ช่วยให้ท่านรับคนดูแลผู้สูงอายุได้ง่ายขึ้น
ไม่ให้คำแนะนำการแพทย์
บทความนี้ไม่ให้คำแนะนำการแพทย์ ไม่วินิจฉัยโรค และไม่รับปากผลลัพธ์ใด ๆ การตัดสินว่างานไหนต้องเป็นพยาบาลเป็นเรื่องของแพทย์และพยาบาลที่รู้สภาพของท่าน ครอบครัวควรถามบุคลากรทางการแพทย์โดยตรง แล้วนำคำตอบมาเขียนเป็นขอบเขตงานให้คนดูแลผู้สูงอายุ
บริษัทจัดหางานเป็นตัวแทนจัดหา ช่วยจับคู่คนดูแลตามความต้องการของบ้าน ค่าบริการเป็นค่าจัดหาครั้งเดียว บทความนี้ไม่ระบุตัวเลข และไม่รับปากว่าจะจัดหาได้ทันตามวันที่ต้องการ ไม่ใช่บริการรายวันหรือชั่วคราว บริษัทไม่รับผิดชอบทรัพย์สินที่เสียหายหรือสูญหายจากการทำงาน
ครอบครัวที่กำลังหาแม่บ้านหรือคนดูแลมาช่วย ควรบอกบริษัทจัดหางานตามจริงว่าท่านต้องการการดูแลแบบไหน และมีบุคลากรทางการแพทย์ดูแลอยู่หรือไม่ ส่วนครอบครัวที่ต้องการจัดหาแม่บ้านซึ่งช่วยงานบ้านและดูแลท่านทั่วไป ก็ควรอธิบายขอบเขตงานให้ชัด ไม่ให้ผู้ช่วยทำงานแทนพยาบาล
ในช่วงแรก ลองให้คนดูแลผู้สูงอายุได้ดูกิจวัตรของท่านตอนที่ลูกหลานยังอยู่ แล้วค่อยเริ่มทำเอง ลูกหลานจะเห็นว่างานไหนที่เหมาะกับคนดูแล และงานไหนที่ต้องใช้บุคลากรทางการแพทย์ พร้อมช่วยให้ท่านคุ้นกับคนใหม่ได้เร็วขึ้น
เมื่อผ่านไปสักพัก ลองทบทวนรายการงานร่วมกับคนดูแลและท่านว่ายังตรงกับความต้องการหรือไม่ สภาพของท่านอาจเปลี่ยน งานที่เคยเป็นงานทั่วไปอาจต้องให้บุคลากรทางการแพทย์ช่วย การทบทวนเป็นระยะช่วยให้คนดูแลผู้สูงอายุทำงานได้ตรงจุดและปลอดภัย
สิ่งที่ครอบครัวมักลืมคือถามผู้ให้บริการว่าคนดูแลที่จัดหามาคุ้นกับงานแบบใด และถามตรง ๆ ว่างานไหนที่ผู้ช่วยไม่รับทำเพราะเป็นงานของบุคลากรทางการแพทย์ คำตอบที่ตรงไปตรงมาเป็นสัญญาณที่ดี เพราะก่อนเลือกจ้างควรรู้ว่าอะไรอยู่นอกขอบเขต ครอบครัวจะได้วางแผนให้คนดูแลผู้สูงอายุทำงานทั่วไปได้เต็มที่ และให้บุคลากรทางการแพทย์ดูแลส่วนที่ต้องใช้ความรู้เฉพาะ ไม่ปล่อยให้ช่องว่างตกอยู่ที่ท่าน
โดยสรุปคนดูแลผู้สูงอายุทำงานดูแลทั่วไปได้ตามที่ตกลง แต่งานทางคลินิกต้องเป็นพยาบาลหรือบุคลากรทางการแพทย์ ก่อนเลือกจ้างควรเขียนขอบเขตงานให้ชัด ไม่ให้คำแนะนำการแพทย์ และไม่อ้างว่าทำแทนพยาบาล ถ้าไม่แน่ใจให้ถามแพทย์ก่อน
ติดต่อเรา|แม่บ้านสยาม
แม่บ้านสยามช่วยจับคู่ผู้ดูแลที่ใจเย็นและทำตามขอบเขตงานที่ครอบครัวตกลง แจ้งความต้องการและสภาพของท่านตั้งแต่ต้น เพื่อให้ได้คนที่เหมาะกับครอบครัวและทำงานร่วมกันได้ราบรื่น
- โทร:02-118-3912, 062-572-9255
- ไลน์:@maid2013
- เว็บ:https://maidsiam.com
- เฟซบุ๊ก:https://www.facebook.com/maidinthailand
อ้างอิง
[1] NHS รวบรวมแนวทางด้านการดูแลทางสังคมและการสนับสนุนในอังกฤษ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการแยกการดูแลทั่วไปจากการดูแลทางการแพทย์. https://www.nhs.uk/conditions/social-care-and-support-guide/
[2] Kent Community Health NHS Foundation Trust อธิบายบทบาทในงานพยาบาลชุมชน รวมถึงผู้ช่วยด้านสุขภาพที่ทำงานทางคลินิกภายในระบบของหน่วยงาน. https://www.kentcht.nhs.uk/service/community-nursing/roles-in-community-nursing/
![]()