ดูแลฟันน้ำนมให้ถูกวิธี ตั้งแต่ซี่แรกจนถึงวันที่ฟันเริ่มโยก

พ่อแม่หลายคนคิดว่าฟันน้ำนมเดี๋ยวก็หลุด จึงไม่ต้องใส่ใจมาก ความจริงฟันน้ำนมมีหน้าที่สำคัญทั้งช่วยเคี้ยวอาหาร ช่วยให้พูดชัด และเป็นที่รักษาตำแหน่งให้ฟันแท้ บทความนี้รวมความรู้พื้นฐานเรื่องดูแลฟันน้ำนมให้ถูกวิธี ตั้งแต่ซี่แรกจนถึงวันที่ฟันเริ่มโยก เขียนเป็นภาษาบ้าน ๆ ให้ทำตามได้ทุกบ้าน

ฟันซี่แรกคือจุดเริ่มต้นของการดูแล

การดูแลฟันน้ำนมเริ่มตั้งแต่ซี่แรกโผล่ ไม่ต้องรอให้ฟันขึ้นเยอะ ช่วงที่ฟันกำลังขึ้น เหงือกอาจบวมและลูกอาจหงุดหงิดหรือน้ำลายไหล เป็นเรื่องที่พบได้ทั่วไป หลังกินนมหรืออาหาร ควรเช็ดเหงือกและฟันเบา ๆ ตามที่ทันตแพทย์หรือพยาบาลแนะนำ เพื่อให้ลูกคุ้นกับการดูแลช่องปากตั้งแต่เล็ก

ในการดูแลฟันน้ำนม เมื่อฟันขึ้นหลายซี่ ให้เปลี่ยนมาใช้แปรงสีฟันขนอ่อนสำหรับเด็ก ยาสีฟันและปริมาณที่เหมาะกับวัยควรถามทันตแพทย์หรือดูตามคำแนะนำบนผลิตภัณฑ์ บทความนี้ไม่ระบุยี่ห้อหรือปริมาณที่ตายตัว เพราะแต่ละคนอาจต่างกัน

แปรงฟันให้ลูกอย่างไรให้ได้ผล

การดูแลฟันน้ำนมของเด็กเล็กต้องช่วยแปรง เพราะเด็กเล็กยังแปรงเองไม่สะอาด พ่อแม่หรือผู้ใหญ่ต้องช่วยแปรงให้จนลูกอายุมากพอ วิธีที่เด็กหลายคนรับได้คือแปรงเบา ๆ ให้ทั่วทุกด้าน โดยเฉพาะซอกฟันและบริเวณใกล้เหงือก แปรงก่อนนอนเป็นสิ่งสำคัญเพราะน้ำลายน้อยลงตอนหลับ ลองแปรงฟันให้ลูกในท่าที่ลูกสบาย เช่น นอนหนุนตักหรือนั่งหันหลังชนอก

ทำให้เป็นกิจวัตรที่สนุก เช่น ร้องเพลงสั้น ๆ ระหว่างแปรง หรือให้ลูกถือแปรงของตัวเองอีกด้าม การบังคับหรือขู่ให้ลูกกลัวมักทำให้ลูกต่อต้านมากขึ้น ถ้าลูกไม่ยอมในวันนี้ ก็ลองใหม่พรุ่งนี้ และไม่ต้องกังวลถ้ามีวันที่ทำไม่สำเร็จบ้าง

• เช็ดเหงือกและฟันเบา ๆ ตั้งแต่ซี่แรก
• ใช้แปรงขนอ่อนสำหรับเด็กเมื่อฟันขึ้นหลายซี่
• แปรงให้ลูกก่อนนอนทุกวัน
• ทำให้เป็นกิจวัตรที่สนุกและไม่บังคับ
• ถามทันตแพทย์เรื่องยาสีฟันและปริมาณที่เหมาะ

อาหารและเครื่องดื่มกับฟัน

ในการดูแลฟันน้ำนม ของหวานและเครื่องดื่มรสหวานที่ติดฟันนาน เป็นสาเหตุที่พบบ่อยของฟันผุในเด็ก ควรเลือกให้เหมาะและไม่ให้ลูกจิบเครื่องดื่มหวานตลอดวัน ถ้าลูกชอบขนม ลองกำหนดเวลาให้กินเป็นมื้อแทนการกินทั้งวัน แล้วดื่มน้ำเปล่าตามหลังกิน วิธีนี้ช่วยให้ฟันมีเวลาพักจากน้ำตาล

การนอนหลับพร้อมขวดนมหรือน้ำหวานก็ควรระวัง เพราะของเหลวอาจค้างในช่องปากทั้งคืน ควรปรึกษาแพทย์หรือทันตแพทย์ถ้ายังติดนิสัยนี้ และค่อย ๆ ปรับทีละนิดโดยไม่บังคับ

พาไปพบทันตแพทย์เมื่อไรดี

การดูแลฟันน้ำนมที่ดี พ่อแม่ควรพาลูกไปพบทันตแพทย์เป็นประจำตามที่ทันตแพทย์นัด ไม่ควรรอจนฟันผุหรือปวดฟัน การไปตรวจตั้งแต่ฟันยังดีช่วยให้ลูกคุ้นกับคลินิก และถ้ามีปัญหาเล็ก ๆ ก็พบได้เร็ว บทความนี้ไม่ให้คำแนะนำทางทันตกรรม ให้ทันตแพทย์เป็นผู้ตัดสินเรื่องการรักษา

ถ้าลูกกลัวหมอฟัน ให้พ่อแม่เล่าให้ลูกฟังก่อนไปว่าจะทำอะไร ใช้คำง่าย ๆ ไม่ขู่ว่าจะเจ็บ และไม่รับปากว่าจะไม่เจ็บเลย พี่เลี้ยงที่ไปด้วยช่วยอยู่เป็นเพื่อน แต่การตัดสินใจเรื่องการรักษาเป็นของพ่อแม่และทันตแพทย์

เมื่อฟันเริ่มโยก

ในการดูแลฟันน้ำนม เมื่อฟันเริ่มโยก แสดงว่าฟันแท้กำลังดันขึ้นมา ให้ลูกใช้ลิ้นแตะเล่นได้ตามธรรมชาติ แต่ไม่ควรดึงหรือแกะฟันที่ยังไม่พร้อม ควรแปรงเบา ๆ รอบฟันที่โยก และพาไปพบทันตแพทย์ถ้าฟันโยกผิดปกติ เจ็บ หรือบวม ไม่ควรลองวิธีเอง

ตอนฟันหลุด อาจมีเลือดเล็กน้อย ให้ลูกบ้วนปากและกัดผ้าสะอาดตามคำแนะนำของแพทย์ บทความนี้ไม่ลงรายละเอียดทางการแพทย์ ให้พ่อแม่ถามทันตแพทย์หรือแพทย์โดยตรง และอธิบายให้ลูกเข้าใจว่านี่เป็นเรื่องปกติของการเติบโต

พี่เลี้ยงช่วยได้ในส่วนไหน

ถ้ามีพี่เลี้ยง พี่เลี้ยงทำตามที่พ่อแม่ตกลงในเรื่องดูแลฟันน้ำนม เช่น ช่วยแปรงฟันให้ลูกตามเวลาที่ตกลง ดูว่าลูกกินขนมหวานตามกติกาหรือไม่ และจดไว้ว่าลูกบ่นเจ็บฟันหรือไม่ แล้วบอกพ่อแม่ พี่เลี้ยงไม่วินิจฉัยและไม่รักษา ไม่ตัดสินเรื่องการพาไปพบทันตแพทย์เอง

ต้องบอกตรง ๆ ว่าไม่รับปากว่าลูกจะไม่ฟันผุ แม้จะแปรงฟันอย่างสม่ำเสมอ ฟันผุมีหลายสาเหตุ สิ่งที่ทำได้คือลดความเสี่ยงและพบทันตแพทย์เป็นประจำ และไม่ควรปล่อยเพราะเห็นว่าเป็นแค่ฟันน้ำนม

ครอบครัวที่กำลังหาแม่บ้านหรือพี่เลี้ยงมาช่วย ควรบอกบริษัทจัดหางานตั้งแต่ต้นว่าต้องการให้ช่วยเรื่องกิจวัตรของลูก เช่น การแปรงฟัน ส่วนครอบครัวที่ต้องการจัดหาแม่บ้านซึ่งช่วยทั้งงานบ้านและดูแลเด็ก ก็ควรบอกขอบเขตงานให้ชัด บริษัทเป็นตัวแทนจัดหา ค่าบริการเป็นค่าจัดหาครั้งเดียว ไม่ระบุตัวเลข

บริษัทไม่ใช่บริการรายวันหรือชั่วคราว ไม่รับปากว่าจะจัดหาได้ทันตามวันที่ต้องการ และไม่รับผิดชอบทรัพย์สินที่เสียหายหรือสูญหายจากการทำงาน

สุดท้าย อย่าลืมว่าตัวอย่างที่ดีสำคัญที่สุด เด็กที่เห็นผู้ใหญ่แปรงฟันทุกวันมักอยากทำตาม ลองแปรงฟันพร้อมลูกในตอนเช้าและก่อนนอน ให้เป็นเวลาที่ทั้งบ้านทำด้วยกัน การดูแลฟันน้ำนมที่ต่อเนื่องจะช่วยให้ฟันแท้ขึ้นมาได้ดี

โดยสรุป การดูแลฟันน้ำนมเริ่มตั้งแต่ซี่แรก เช็ดเหงือกและฟันเบา ๆ แปรงฟันให้ลูกก่อนนอนทุกวัน ควบคุมของหวาน พาไปพบทันตแพทย์เป็นประจำ และอย่าดึงฟันที่เริ่มโยก พี่เลี้ยงทำตามที่พ่อแม่ตกลง และไม่รับปากว่าลูกจะไม่ฟันผุ

ติดต่อเรา|แม่บ้านสยาม

แม่บ้านสยามช่วยจับคู่พี่เลี้ยงที่ใส่ใจและทำตามกิจวัตรของลูกที่ครอบครัวตกลง แจ้งสิ่งที่ครอบครัวกังวลตั้งแต่ต้น เพื่อให้ได้คนที่เหมาะกับครอบครัวและทำงานร่วมกันได้ราบรื่น

• โทร:02-118-3912, 062-572-9255
• ไลน์:@maid2013
• เว็บ:https://maidsiam.com
• เฟซบุ๊ก:https://www.facebook.com/maidinthailand

อ้างอิง

[1] NHS อธิบายเรื่องฟันผุและการป้องกัน ซึ่งเกี่ยวข้องกับการแปรงฟันและการพบทันตแพทย์. https://www.nhs.uk/conditions/tooth-decay/

[2] NHS อธิบายเรื่องการขึ้นของฟันในเด็กเล็ก ซึ่งเกี่ยวข้องกับช่วงฟันซี่แรกและอาการที่พบได้. https://www.nhs.uk/conditions/baby/babys-development/teething/