บ้านที่เพิ่งมีหลานคนแรกมักเต็มไปด้วยความดีใจ ปู่ย่าอยากอุ้มหลานและอยากช่วยเลี้ยงเต็มที่ ขณะที่พ่อแม่ก็ยังต้องมีคนช่วยในตอนกลางวัน เพราะท่านอาจไม่ไหวเต็มวันหรือพ่อแม่ต้องกลับไปทำงาน บทความนี้เล่าเป็นภาษาบ้าน ๆ ว่าควรแบ่งหน้าที่กันอย่างไรระหว่างปู่ย่าและพี่เลี้ยง โดยให้เกียรติทุกฝ่ายและไม่ตัดสินว่าใครถูกผิด
เข้าใจความรู้สึกของทุกฝ่าย
ในบ้านที่เพิ่งมีหลานคนแรก ความรู้สึกของแต่ละคนต่างกัน ปู่ย่าอยากมีบทบาทในชีวิตหลาน พ่อแม่มือใหม่อยากเลี้ยงตามวิธีของตัวเองและกังวลว่าจะมีเรื่องเห็นไม่ตรงกัน ส่วนพี่เลี้ยงที่จะมาช่วยก็ต้องการรู้ว่าตัวเองควรทำอะไรและไม่ควรทำอะไร การเข้าใจว่าทุกคนมีเจตนาดีช่วยให้คุยกันได้ง่ายขึ้น
ควรให้เกียรติปู่ย่าที่มีประสบการณ์ แต่ก็ต้องให้เกียรติพ่อแม่ที่เป็นผู้ตัดสินใจหลักเรื่องการเลี้ยงลูก สำหรับบ้านที่เพิ่งมีหลานคนแรก ไม่มีฝ่ายใดผิด เพียงแต่ต้องตกลงกันให้ชัดตั้งแต่ต้นเพื่อไม่ให้พี่เลี้ยงตกอยู่ระหว่างกลาง
แบ่งหน้าที่กันอย่างไร
วิธีที่หลายบ้านใช้คือแบ่งหน้าที่กันตามช่วงเวลาและความถนัด เช่น ปู่ย่าช่วยช่วงเย็นหรือวันหยุดที่ท่านสบาย ส่วนตอนกลางวันให้พี่เลี้ยงช่วยดูแลลูกตามตารางของพ่อแม่ เมื่อบ้านที่เพิ่งมีหลานคนแรก การแบ่งหน้าที่ให้ชัดช่วยให้ปู่ย่าไม่เหนื่อยเกินไปและพี่เลี้ยงรู้ว่าต้องรับผิดชอบช่วงไหน
ลองเขียนตารางสั้น ๆ ว่าใครดูแลหลานช่วงไหน เช่น พี่เลี้ยงช่วยตอนกลางวัน ใครอาบน้ำ ใครป้อนอาหาร ใครพาเล่น ตารางไม่ต้องตายตัวมาก แต่ช่วยให้ทุกคนเห็นภาพตรงกัน ถ้าปู่ย่าอยากช่วยเรื่องใดเป็นพิเศษ เช่น เล่านิทานหรือพาเดินเล่น ก็ให้เป็นบทบาทที่ท่านเลือกเอง ไม่ใช่หน้าที่บังคับ
- เขียนตารางว่าใครดูแลหลานช่วงไหน
- ให้ปู่ย่าเลือกบทบาทที่ท่านอยากทำ
- ให้พี่เลี้ยงดูแลตอนกลางวันตามตารางของพ่อแม่
- ตกลงเรื่องอาหาร การนอน และกติกาก่อนเริ่ม
- นัดคุยกันเป็นระยะเมื่อมีเรื่องไม่ลงตัว
พี่เลี้ยงทำตามกติกาที่พ่อแม่ตั้ง
พี่เลี้ยงทำตามกติกาที่พ่อแม่ตั้ง ไม่ใช่ตามที่ใครคนใดคนหนึ่งในบ้านบอก ถ้าปู่ย่าอยากให้ทำต่างจากที่พ่อแม่กำหนด เช่น ป้อนอาหารบางอย่างหรือให้นอนท่าอื่น พี่เลี้ยงควรบอกพ่อแม่ ไม่ตัดสินเอง ข้อนี้ช่วยให้พี่เลี้ยงไม่ถูกดึงเข้าไปอยู่ในความเห็นต่าง
ในบ้านที่เพิ่งมีหลานคนแรก พ่อแม่ควรคุยกับปู่ย่าล่วงหน้าด้วยน้ำเสียงอ่อนโยน ขอบคุณที่ท่านอยากช่วย แล้วอธิบายว่าบ้านเลือกวิธีไหนและเพราะอะไร ไม่ใช้คำที่ทำให้ท่านรู้สึกว่าถูกปฏิเสธ เช่น พี่เลี้ยงทำตามที่เราบอกนะคะ ไม่ใช่เรื่องของคุณย่า แต่ใช้คำว่า เรามาตกลงให้เหมือนกันเพื่อหลานจะได้ไม่สับสน
| บทบาท | ทำอะไร | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|
| พ่อแม่ | ตัดสินใจเรื่องการเลี้ยงและตั้งกติกา | อย่าปล่อยให้พี่เลี้ยงเดาเอง |
| ปู่ย่า | ช่วยตามที่ท่านสบายและอยากทำ | อย่าให้ท่านเหนื่อยเกินไปหรือรู้สึกถูกลดบทบาท |
| พี่เลี้ยง | ช่วยตอนกลางวันและทำตามกติกาของพ่อแม่ | อย่าให้ตัดสินเมื่อพ่อแม่กับปู่ย่าเห็นต่าง |
ไม่ตัดสินว่าใครถูกผิด
เมื่อเกิดความเห็นไม่ตรงกัน ให้ไม่ตัดสินว่าใครถูกผิด เลือกคุยกันตอนที่ทุกคนใจเย็นและไม่มีเด็กอยู่ในวงสนทนา เริ่มจากสิ่งที่ทุกคนเห็นตรงกันก่อน คือทุกคนรักหลาน แล้วค่อยพูดถึงเรื่องที่ต้องปรับ ถ้าไม่ลงตัว ให้พ่อแม่ตัดสินเรื่องการเลี้ยงดู และขอบคุณที่ปู่ย่าเข้าใจ
ต้องบอกตรง ๆ ว่าไม่รับปากว่าทุกอย่างจะลงตัวตั้งแต่ต้น บ้านที่เพิ่งมีหลานคนแรกหรือสมาชิกใหม่ย่อมมีเรื่องต้องปรับ สิ่งที่ทำได้คือสื่อสารกันบ่อย ๆ และให้เวลา บทความนี้ไม่ให้คำแนะนำทางการแพทย์หรือพัฒนาการ ถ้ากังวลเรื่องหลานควรปรึกษากุมารแพทย์
บริษัทจัดหางานเป็นตัวแทนจัดหา ช่วยจับคู่พี่เลี้ยงตามความต้องการของบ้าน ค่าบริการเป็นค่าจัดหาครั้งเดียว บทความนี้ไม่ระบุตัวเลข และไม่รับปากว่าจะจัดหาได้ทันตามวันที่ต้องการ ไม่ใช่บริการรายวันหรือชั่วคราว บริษัทไม่รับผิดชอบทรัพย์สินที่เสียหายหรือสูญหายจากการทำงาน
ครอบครัวที่กำลังหาแม่บ้านหรือพี่เลี้ยงมาช่วย ควรบอกบริษัทจัดหางานตามจริงว่ามีปู่ย่าช่วยดูแลด้วย เพื่อเลือกคนที่ทำงานร่วมกับผู้ใหญ่ในบ้านได้ ส่วนครอบครัวที่ต้องการจัดหาแม่บ้านซึ่งช่วยงานบ้านและดูแลเด็ก ก็ควรอธิบายบทบาทของปู่ย่าและขอบเขตงานให้ชัด
บ้านที่เพิ่งมีหลานคนแรกในช่วงแรก ควรให้พี่เลี้ยง ปู่ย่า และพ่อแม่ได้ทำความรู้จักกันก่อน เช่น นั่งคุยกันสั้น ๆ ในวันแรก ให้พี่เลี้ยงรู้ว่าปู่ย่าชอบหรือกังวลเรื่องอะไร และให้ปู่ย่ารู้ว่าพี่เลี้ยงทำอะไรบ้างระหว่างวัน การรู้จักกันช่วยลดความเกรงใจและความเข้าใจผิด
หลังผ่านไปสักพัก ลองนัดคุยกันอีกรอบว่าสิ่งที่แบ่งไว้เป็นอย่างไร ใครเหนื่อยเกินไปหรือมีเรื่องไหนที่อยากปรับ เพราะบ้านที่เพิ่งมีหลานคนแรกต้องใช้เวลาหาจังหวะที่ลงตัวของทุกคน ไม่มีสูตรสำเร็จที่ใช้ได้ทุกบ้าน
สุดท้าย อย่าลืมให้ปู่ย่าได้ใช้เวลาอยู่กับหลานในแบบที่ท่านชอบ ไม่ใช่เพียงงานช่วยเลี้ยง การที่ท่านได้เล่นและอยู่กับหลานอย่างสบายใจมีค่าต่อทั้งหลานและตัวท่านเอง และทำให้การแบ่งหน้าที่กันเป็นเรื่องอบอุ่นมากกว่าเป็นภาระ
โดยสรุป สำหรับบ้านที่เพิ่งมีหลานคนแรก เมื่อปู่ย่าอยากช่วยเลี้ยงแต่ยังต้องมีคนช่วยตอนกลางวัน ให้แบ่งหน้าที่กันให้ชัด ให้พี่เลี้ยงทำตามกติกาที่พ่อแม่ตั้ง ไม่ตัดสินว่าใครถูกผิด และให้เกียรติทุกฝ่าย แล้วปรับกันตามจังหวะของบ้าน
ติดต่อเรา|แม่บ้านสยาม
แม่บ้านสยามช่วยจับคู่พี่เลี้ยงที่ใจเย็นและทำงานร่วมกับผู้ใหญ่ในบ้านได้ แจ้งสถานการณ์ของบ้านและบทบาทของปู่ย่าตั้งแต่ต้น เพื่อให้ได้คนที่เหมาะกับครอบครัวและทำงานร่วมกันได้ราบรื่น
- โทร:02-118-3912, 062-572-9255
- ไลน์:@maid2013
- เว็บ:https://maidsiam.com
- เฟซบุ๊ก:https://www.facebook.com/maidinthailand
อ้างอิง
[1] NHS รวบรวมบริการสนับสนุนสำหรับพ่อแม่มือใหม่ ซึ่งเกี่ยวข้องกับบ้านที่เพิ่งมีลูกหรือหลานคนแรก. https://www.nhs.uk/conditions/baby/support-and-services/
[2] NHS อธิบายเรื่องความกังวลของเด็กเล็กเมื่อต้องอยู่กับผู้ดูแลหลายคน ซึ่งเกี่ยวข้องกับการแบ่งหน้าที่ระหว่างปู่ย่าและพี่เลี้ยง. https://www.nhs.uk/conditions/baby/babys-development/behaviour/separation-anxiety/
