ผู้สูงอายุที่บ้านดื่มน้ำน้อยทั้งที่วางแก้วไว้หลายจุด คนดูแลประจำช่วยให้จิบน้ำได้ทั้งวันยังไง

หลายบ้านวางแก้วน้ำไว้ข้างเก้าอี้ ข้างเตียง และบนโต๊ะอาหาร แต่พอตกเย็นแก้วก็ยังเต็มเหมือนตอนเช้า ผู้สูงอายุดื่มน้ำน้อยทั้งที่มีแก้วอยู่ใกล้มือเป็นเรื่องที่ลูกหลานหลายคนเจอ บางท่านไม่รู้สึกกระหายง่าย บางท่านกลัวต้องเข้าห้องน้ำบ่อย บทความนี้เล่าเป็นภาษาบ้าน ๆ ว่าคนดูแลช่วยชวนจิบได้อย่างไรโดยไม่ต้องบังคับ ผู้สูงอายุดื่มน้ำน้อยมักเกิดขึ้นเงียบ ๆ และลูกหลานที่ไม่ได้อยู่ด้วยตลอดมักรู้ช้ากว่าคนที่อยู่ใกล้ชิดท่านทุกวัน

ทำไมวางแก้วไว้หลายจุดแล้วท่านยังไม่ดื่ม

เหตุผลมีหลายอย่างและไม่ได้แปลว่าท่านดื้อ บางท่านไม่ค่อยรู้สึกกระหายเหมือนตอนอายุน้อย บางท่านกลัวลุกเข้าห้องน้ำบ่อยเพราะเดินไม่คล่อง บางท่านลืมไปเลยว่ามีแก้วอยู่ข้างตัว เมื่อผู้สูงอายุดื่มน้ำน้อย จึงควรเริ่มจากเข้าใจเหตุผลของท่านก่อนที่จะเตือนซ้ำ ๆ ยังมีบางท่านที่ไม่อยากรบกวนคนอื่นให้ช่วยหยิบน้ำ จึงเลือกไม่ดื่มดีกว่าขอความช่วยเหลือ เหตุผลนี้พบได้ในท่านที่เกรงใจลูกหลาน

การวางแก้วไว้เฉย ๆ ไม่พอสำหรับบางท่าน เพราะแก้วที่วางนิ่งอยู่นานจะกลายเป็นของที่มองไม่เห็น ต้องมีคนช่วยชวนหรือเปลี่ยนวิธีให้น่าหยิบมากขึ้น คนดูแลที่อยู่ใกล้ชิดจึงเป็นกำลังสำคัญเพราะเห็นช่วงเวลาที่ท่านพร้อมดื่มมากที่สุด ถ้าผู้สูงอายุดื่มน้ำน้อยต่อเนื่อง การเปลี่ยนวิธีจึงมีผลมากกว่าการเพิ่มจำนวนแก้ว

ชวนจิบน้ำเป็นช่วงสั้นๆ

วิธีที่ได้ผลคือชวนจิบน้ำเป็นช่วงสั้นๆ ตลอดวัน แทนการให้ดื่มเยอะในครั้งเดียว เช่น ชวนจิบหลังตื่นนอน ตอนนั่งดูทีวี หลังกินข้าว และตอนบ่าย การชวนแต่ละครั้งใช้เวลาไม่กี่วินาที และไม่ทำให้ท่านรู้สึกว่าถูกจับตา ถ้าท่านปฏิเสธก็ไม่ต้องเซ้าซี้ ค่อยชวนใหม่ในช่วงถัดไป ผู้สูงอายุดื่มน้ำน้อยมักตอบรับดีขึ้นเมื่อคนชวนเป็นคนที่ท่านไว้ใจ และชวนในจังหวะที่ท่านไม่ได้กำลังทำอย่างอื่นอยู่

น้ำเสียงที่ใช้ก็สำคัญ ชวนด้วยประโยคเบา ๆ เช่น จิบน้ำสักหน่อยไหมคะ ดีกว่าการสั่งว่าต้องดื่มน้ำ เพราะผู้สูงอายุหลายท่านไม่ชอบถูกบังคับ การถามอย่างให้เกียรติทำให้ท่านรู้สึกเป็นผู้ตัดสินใจเอง และมีแนวโน้มยอมรับมากกว่า วิธีนี้ใช้ได้ผลเช่นกันเมื่อท่านมีความจำไม่ค่อยดี เพราะการชวนซ้ำเบา ๆ ช่วยเตือนโดยไม่ตำหนิ

• ชวนหลังตื่นนอนและหลังมื้ออาหาร
• ชวนทีละนิดแทนการให้ดื่มเยอะครั้งเดียว
• ใช้ประโยคถามเบา ๆ ไม่สั่ง
• ถ้าท่านปฏิเสธให้ค่อยชวนใหม่

จัดเครื่องดื่มที่ท่านชอบ

ลองจัดเครื่องดื่มที่ท่านชอบให้น่าดื่มขึ้น เช่น น้ำอุ่นตามที่ท่านชอบ น้ำที่ใส่ใบเตยหรือผลไม้เล็กน้อย หรือชาอ่อน ๆ ตามที่ท่านคุ้นเคย ผู้สูงอายุบางท่านดื่มน้ำเปล่าไม่ค่อยลงแต่ดื่มน้ำที่มีรสหรือกลิ่นได้มากกว่า การเปลี่ยนแก้วเป็นใบที่ท่านถนัดจับหรือมีหูจับ ก็ช่วยให้ยกดื่มง่ายขึ้น การใส่ใจรายละเอียดเล็ก ๆ เช่นอุณหภูมิน้ำหรือขนาดแก้ว ก็ช่วยให้ท่านดื่มได้ง่ายขึ้นมากโดยไม่ต้องเพิ่มความกดดัน

ควรระวังเครื่องดื่มรสหวานจัด เพราะแม้ท่านจะดื่มหมดง่าย แต่อาจไม่เหมาะกับทุกท่าน เรื่องนี้คนดูแลไม่ควรตัดสินใจเอง ให้คุยกับลูกหลานหรือแพทย์ที่ดูแลท่านว่าเครื่องดื่มแบบไหนเหมาะ และอย่าเปลี่ยนเครื่องดื่มจนท่านรู้สึกไม่ใช่ของตัวเอง

ไม่นับปริมาณน้ำแทนท่าน

คนดูแลไม่นับปริมาณน้ำแทนท่าน และไม่บอกตัวเลขว่าต้องดื่มกี่แก้วต่อวัน เพราะปริมาณที่เหมาะสมต่างกันในแต่ละคน ขึ้นอยู่กับสุขภาพและคำแนะนำของแพทย์ การจดตัวเลขหรือเปรียบเทียบกับคนอื่นอาจทำให้ท่านรู้สึกกดดันและกลายเป็นว่าไม่อยากดื่ม

สิ่งที่คนดูแลทำได้คือสังเกตและบอกลูกหลานตามจริง เช่น วันนี้ท่านจิบน้ำหลายครั้งหรือน้อยกว่าปกติ ท่านเลือกเครื่องดื่มแบบไหน เพื่อให้ลูกหลานเอาไปคุยกับแพทย์ได้ ไม่ใช่เพื่อตัดสินว่าท่านดื่มน้อยเกินไปหรือไม่

ถามแพทย์เมื่อมีโรคประจำตัว

ถ้าท่านมีโรคประจำตัว เช่น โรคไต โรคหัวใจ หรือกลืนลำบาก ควรถามแพทย์เมื่อมีโรคประจำตัวก่อนปรับเรื่องการดื่มน้ำเสมอ บางโรคแพทย์อาจจำกัดปริมาณน้ำหรือชนิดเครื่องดื่ม คนดูแลจึงไม่ควรเพิ่มหรือลดเองตามความเห็นส่วนตัว และไม่ควรอ้างว่าการดื่มน้ำช่วยป้องกันโรคใดโรคหนึ่ง

ถ้าสังเกตว่าท่านซึมผิดปกติ ปากแห้งมาก ปัสสาวะน้อยมาก หรือสับสนเฉียบพลัน ให้แจ้งลูกหลานและพาไปพบแพทย์ทันที คนดูแลไม่ควรประเมินหรือรักษาเอง เพราะอาการเหล่านี้อาจเกี่ยวกับสุขภาพที่ต้องให้แพทย์ดู

ผู้สูงอายุดื่มน้ำน้อยจึงเป็นเรื่องที่ต้องค่อย ๆ ปรับด้วยความเข้าใจมากกว่าการบังคับ และต้องอาศัยความร่วมมือของทั้งท่าน คนดูแล และลูกหลาน แต่ละบ้านอาจเจอทางที่ได้ผลต่างกัน

บ้านที่ลูกหลานไม่ได้อยู่ด้วยตลอด อาจพิจารณาหาแม่บ้านที่ช่วยดูแลผู้สูงอายุด้วย เพื่อให้มีคนชวนจิบน้ำและสังเกตท่านทุกวัน หรือจัดหาแม่บ้านที่ช่วยทั้งงานบ้านและดูแลท่านพร้อมกัน ควรคุยเรื่องขอบเขตให้ชัดตั้งแต่ต้นว่าคนดูแลชวนจิบและสังเกตได้ แต่ไม่ตัดสินเรื่องสุขภาพแทนแพทย์ บริษัทจัดหาเป็นตัวแทนจัดหาคนทำงานประจำ ไม่ใช่บริการชั่วคราว

โดยสรุป เมื่อผู้สูงอายุดื่มน้ำน้อย คนดูแลช่วยวางแก้วน้ำหลายจุด ชวนจิบน้ำเป็นช่วงสั้นๆ จัดเครื่องดื่มที่ท่านชอบ ไม่นับปริมาณน้ำแทนท่าน และถามแพทย์เมื่อมีโรคประจำตัว การชวนอย่างให้เกียรติได้ผลมากกว่าการบังคับ

ติดต่อเรา|แม่บ้านสยาม

แม่บ้านสยามช่วยจับคู่คนดูแลที่ใจเย็นและให้เกียรติผู้สูงอายุ แจ้งนิสัยของท่านและสิ่งที่ลูกหลานกังวลตั้งแต่ต้น เพื่อให้ได้คนที่เหมาะกับบ้านและดูแลท่านได้อย่างอุ่นใจ

• โทร:02-118-3912, 062-572-9255
• ไลน์:@maid2013
• เว็บ:https://maidsiam.com
• เฟซบุ๊ก:https://www.facebook.com/maidinthailand

อ้างอิง

[1] NHS ให้ข้อมูลเรื่องภาวะขาดน้ำและการดื่มน้ำ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการชวนจิบน้ำเป็นช่วงสั้น ๆ และการสังเกตอาการ. https://www.nhs.uk/conditions/dehydration/

[2] NHS ให้ข้อมูลคู่มือการดูแลและการสนับสนุนทางสังคม ซึ่งเกี่ยวข้องกับบทบาทของคนดูแลที่บ้าน. https://www.nhs.uk/conditions/social-care-and-support-guide/