ลูกติดตุ๊กตาไม่ยอมปล่อย พี่เลี้ยงควรทำยังไง

เด็กเล็กหลายคนมีตุ๊กตาหรือผ้าผืนโปรดที่ต้องถือไปทุกที่ กินข้าวก็ถือ นอนก็ต้องมี อาบน้ำก็ไม่ยอมวาง พอเป็นแบบนี้ผู้ใหญ่ในบ้านมักเริ่มกังวลว่าลูกติดตุ๊กตามากเกินไปหรือเปล่า เรื่องนี้เจอได้บ่อยและไม่ใช่เรื่องผิดปกติ บทความนี้เล่าแบบภาษาบ้าน ๆ ว่าพี่เลี้ยงรับมือได้อย่างไรโดยไม่ทำให้ลูกร้องไห้หนักกว่าเดิม

ทำไมเด็กถึงไม่ยอมปล่อยตุ๊กตา

สำหรับเด็กเล็ก ตุ๊กตาคือของปลอบใจที่ช่วยให้รู้สึกอุ่นใจเวลาอยู่ห่างจากพ่อแม่ หรือเวลาต้องเจอสถานการณ์ใหม่ ๆ ที่ยังไม่คุ้น เด็กจึงยึดของชิ้นเดียวที่คุ้นมือไว้แน่น เด็กที่ไม่ยอมปล่อยตุ๊กตาจึงกำลังใช้ตุ๊กตาเป็นวิธีจัดการกับความไม่มั่นใจของตัวเอง ไม่ได้แปลว่าเด็กดื้อหรือเลี้ยงยาก

เด็กบางคนติดมากในช่วงที่มีเรื่องเปลี่ยนแปลง เช่น เพิ่งย้ายบ้าน เพิ่งเปลี่ยนคนดูแล หรือพ่อแม่เริ่มกลับไปทำงาน เมื่อสิ่งรอบตัวเปลี่ยน ตุ๊กตาชิ้นเดิมยังเหมือนเดิมเสมอ จึงกลายเป็นที่พึ่งทางใจ พอเด็กรู้สึกมั่นคงมากขึ้น ความต้องการถือตุ๊กตาตลอดเวลาก็มักลดลงเองตามวัย เด็กบางคนใช้เวลาหลายเดือนกว่าจะเริ่มปล่อย บางคนติดจนถึงวัยเข้าโรงเรียนก็ยังมี ซึ่งเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้ตามธรรมชาติของเด็กแต่ละคน

สิ่งที่พี่เลี้ยงไม่ควรทำเมื่อลูกติดของ

ไม่ดึงตุ๊กตาออกจากมือลูกแบบกะทันหัน แม้จะเป็นเวลากินข้าวหรืออาบน้ำก็ตาม การดึงของที่เด็กยึดไว้จะทำให้เด็กตกใจและกอดแน่นกว่าเดิม บางครั้งร้องไห้หนักจนต้องปลอบกันนาน ควรบอกลูกดี ๆ ว่าจะวางตุ๊กตาไว้ตรงไหน และให้ลูกเห็นตลอดว่าตุ๊กตาไม่ได้หายไปไหน

ไม่ควรล้อหรือขู่ว่าจะเอาตุ๊กตาไปทิ้ง เพราะเด็กเล็กเข้าใจคำพูดตามตัวอักษร ถ้าได้ยินแบบนี้จะกลัวและยิ่งไม่ยอมปล่อย พี่เลี้ยงไม่ควรเปรียบเทียบกับเด็กคนอื่นที่ไม่มีของติดตัว เพราะเด็กแต่ละคนโตไม่เท่ากัน การเปรียบเทียบมีแต่จะทำให้เด็กรู้สึกไม่ดีกับตัวเอง

• ไม่ดึงตุ๊กตาออกจากมือลูกทันที
• ไม่ขู่ว่าจะเอาไปทิ้ง
• ไม่เปรียบเทียบกับเด็กคนอื่น
• บอกลูกทุกครั้งว่าจะวางตุ๊กตาไว้ตรงไหน

วิธีที่พี่เลี้ยงช่วยให้ลูกค่อยๆ ปล่อยได้เอง

เมื่อลูกติดตุ๊กตา วิธีที่ได้ผลคือค่อยๆลดเวลาถือตุ๊กตาแทนการห้ามทันที เริ่มจากช่วงสั้น ๆ ที่มือลูกต้องใช้ทำอย่างอื่น เช่น ตอนกินข้าวให้วางตุ๊กตาไว้บนเก้าอี้ข้างตัว ให้ลูกมองเห็นได้ แล้วชวนคุยหรือชวนเล่นให้ลูกสนใจสิ่งอื่นก่อน พอลูกทำได้สักหน้าที่ก็ชมว่าเก่งมาก เด็กจะเริ่มมั่นใจว่าปล่อยมือได้โดยตุ๊กตายังอยู่ใกล้ตัว

อีกวิธีที่ช่วยได้คือให้พี่เลี้ยงอยู่เคียงข้างแทนในช่วงที่ลูกต้องการที่พึ่ง เช่น ก่อนนอนให้กอด ให้อ่านนิทานด้วยกัน นั่งข้างเตียงจนลูกหลับ เมื่อลูกรู้สึกว่ามีคนอยู่ข้างๆ เด็กจะพึ่งตุ๊กตาน้อยลงเองโดยไม่ต้องบังคับ ทั้งนี้พี่เลี้ยงเป็นเพียงคนที่อยู่เคียงข้างและปลอบให้อุ่นใจ ไม่ได้เป็นผู้เชี่ยวชาญที่รักษาพฤติกรรมเด็ก

ถ้าลูกติดตุ๊กตาและตุ๊กตาสกปรกต้องซัก ให้บอกลูกล่วงหน้าและเตรียมผ้าผืนอื่นหรือของชิ้นเล็กให้ถือแทนชั่วคราว ตากตุ๊กตาไว้ในที่ที่ลูกมองเห็นได้ แล้วรีบเอาคืนเมื่อแห้ง วิธีนี้ช่วยให้ลูกไว้ใจว่าตุ๊กตาจะกลับมาเสมอ และไม่ต้องร้องไห้ตอนที่ตุ๊กตาไม่อยู่ในมือ เด็กหลายคนยอมส่งตุ๊กตาให้ซักได้ง่ายขึ้นเมื่อได้ช่วยเลือกผ้าผืนชั่วคราวเอง

ควรทำอะไรบ้างในแต่ละสถานการณ์

สถานการณ์ในชีวิตประจำวันแต่ละช่วงต้องการวิธีต่างกันเล็กน้อย ตารางนี้สรุปวิธีที่พี่เลี้ยงใช้ได้ทันทีโดยไม่ต้องดึงตุ๊กตาออกจากมือลูก ปรับใช้ให้เหมาะกับนิสัยและวัยของเด็กแต่ละคน ในหลายบ้านพี่เลี้ยงใช้เวลาสังเกตก่อนว่าลูกติดตุ๊กตามากที่สุดตอนไหน แล้วค่อยเลือกวิธีให้เหมาะกับช่วงนั้น

ถ้าลูกติดตุ๊กตามากจนกระทบการกินหรือการนอนอย่างชัดเจนและนานหลายเดือน พี่เลี้ยงควรบอกพ่อแม่ให้ทราบ เพื่อให้พ่อแม่พิจารณาปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านเด็กต่อไป พี่เลี้ยงไม่ควรวินิจฉัยหรือแนะนำการรักษาเอง ควรบอกด้วยว่าลูกติดตุ๊กตาช่วงไหนบ้างและมีอาการอะไรที่พี่เลี้ยงสังเกตเห็น เพื่อให้พ่อแม่ตัดสินใจได้ง่ายขึ้นและไม่ต้องเดา

บ้านที่กำลังหาแม่บ้านหรือพี่เลี้ยงมาดูแลลูก ควรบอกตั้งแต่ต้นว่าลูกมีของที่ติดเป็นพิเศษ เพื่อให้คนที่มาช่วยรู้ว่าต้องเคารพความผูกพันตรงนี้ และไม่ไปดึงหรือซ่อนของโดยไม่บอก บ้านที่ต้องการจัดหาแม่บ้านที่ช่วยดูแลเด็กเล็กด้วย ควรถามด้วยว่าเข้าใจเรื่องของปลอบใจของเด็กหรือไม่

โดยสรุป เมื่อลูกติดตุ๊กตาไม่ยอมปล่อย พี่เลี้ยงไม่ควรดึงตุ๊กตาออกจากมือลูก เพราะตุ๊กตาคือของปลอบใจของเด็ก ให้ค่อยๆลดเวลาถือตุ๊กตาและพี่เลี้ยงอยู่เคียงข้างแทน เด็กส่วนใหญ่จะปล่อยเองได้เมื่อรู้สึกมั่นคงพอ

ติดต่อเรา|แม่บ้านสยาม

แม่บ้านสยามช่วยจับคู่พี่เลี้ยงที่เข้าใจเด็กเล็กและรู้จักเคารพของปลอบใจของลูก แจ้งนิสัยของลูกและสิ่งที่ลูกผูกพันเป็นพิเศษตั้งแต่ต้น เพื่อให้ได้คนที่เหมาะกับครอบครัวและดูแลลูกได้อย่างอุ่นใจ

• โทร:02-118-3912, 062-572-9255
• ไลน์:@maid2013
• เว็บ:https://maidsiam.com
• เฟซบุ๊ก:https://www.facebook.com/maidinthailand

อ้างอิง

[1] NHS อธิบายว่าเด็กเล็กมักติดและร้องเมื่อต้องแยกจากคนที่ผูกพัน ซึ่งเกี่ยวข้องกับการที่เด็กยึดตุ๊กตาไว้ปลอบใจตัวเอง. https://www.nhs.uk/baby/babys-development/behaviour/separation-anxiety/

[2] CDC แนะนำวิธีจัดการความเครียดโดยเริ่มจากการมีคนอยู่เคียงข้างและพูดด้วยน้ำเสียงสงบ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการปลอบเด็กโดยไม่บังคับ. https://www.cdc.gov/mental-health/living-with/index.html