ทำกับข้าวไปสักพัก ควันกลับไม่ถูกดูดออกเหมือนเมื่อก่อน กลิ่นอาหารลอยอยู่ในบ้านนานกว่าเดิม เป็นสัญญาณที่หลายบ้านเจอเมื่อเครื่องดูดควันแรงดูดตก สาเหตุที่พบบ่อยคือคราบไขมันสะสมที่ใบพัดและแผ่นกรอง บทความนี้เล่าว่าล้างเองได้เฉพาะส่วนไหน และตอนไหนควรหยุดแล้วเรียกช่าง
ทำไมแรงดูดถึงตก
ไอน้ำมันจากการผัดและทอดลอยขึ้นไปเกาะที่แผ่นกรองและใบพัด ใช้ไปนาน ๆ คราบจะหนาขึ้นจนใบพัดหมุนไม่คล่องและอากาศผ่านน้อยลง ทำให้เครื่องดูดควันแรงดูดตกทั้งที่มอเตอร์ยังไม่เสีย การสะสมค่อย ๆ เกิดขึ้นทีละนิด หลายบ้านจึงไม่ทันสังเกตจนแรงดูดลดลงมาก เมื่อเครื่องดูดควันแรงดูดตกลงมาก ควันและกลิ่นจะค้างอยู่ในห้องนานขึ้น คราบมันก็จะไปเกาะผนัง ตู้ และเครื่องใช้รอบเตามากขึ้นด้วย จึงควรจัดการตั้งแต่เริ่มสังเกตเห็น
บ้านที่ทำอาหารมันบ่อยหรือผัดแรงไฟสูงเป็นประจำ คราบจะสะสมเร็วกว่าบ้านที่ทำอาหารเบา ๆ ไม่มีกฎตายตัวว่าควรล้างทุกกี่เดือน ให้ดูจากเสียง แรงดูด และคราบที่เห็นบนแผ่นกรอง ถ้ามีหยดน้ำมันเกาะจนเยิ้ม แปลว่าถึงเวลาจัดการแล้ว ถ้าเครื่องดูดควันแรงดูดตกโดยที่เพิ่งล้างแผ่นกรองไปไม่นาน อาจเป็นเพราะคราบที่ใบพัดหรือท่อระบายมากกว่าแผ่นกรอง ซึ่งต้องให้ช่างตรวจ ถ้าเครื่องดูดควันแรงดูดตกซ้ำทุกไม่กี่เดือน ควรลองดูว่าแผ่นกรองเหมาะกับลักษณะการทำอาหารของบ้านหรือไม่
ถอดปลั๊กก่อนเริ่มทุกครั้ง
ข้อสำคัญที่สุดคือถอดปลั๊กก่อนเริ่มทุกครั้ง ก่อนแตะส่วนใดของเครื่องดูดควัน เพราะเครื่องต่อกับไฟบ้านและอยู่ใกล้น้ำมันกับความร้อน ถ้าปลั๊กอยู่ที่สูงเอื้อมไม่ถึง หรือเปิดไม่ได้ด้วยสวิตช์ ให้ปิดที่เบรกเกอร์แทน และรอให้เครื่องเย็นสนิทก่อนจับ ไฟฟ้ากับน้ำมันไม่ควรอยู่ใกล้กันโดยไม่ระวัง ถ้าไม่แน่ใจว่าตัดไฟถูกจุดหรือยัง ให้หยุดและขอให้ผู้ที่ชำนาญช่วย
ใช้บันไดที่มั่นคงเมื่อต้องขึ้นไปจัดการ ไม่ยืนบนเก้าอี้หรือของที่ไม่มั่นคง และให้คนอื่นช่วยจับบันไดถ้าทำได้ งานที่อยู่เหนือหัวเสี่ยงต่อการพลัดตก ควรหยุดทันทีถ้ารู้สึกไม่มั่นใจ ไม่ต้องฝืน ควรสวมถุงมือกันน้ำมัน และปูผ้าหรือกระดาษรองใต้เครื่องก่อนเริ่ม เพื่อกันคราบน้ำมันหยดลงพื้นหรือเตา
- ถอดปลั๊กหรือปิดเบรกเกอร์ก่อนแตะเครื่อง
- รอให้เครื่องเย็นสนิทก่อนจับ
- ใช้บันไดที่มั่นคงและมีคนช่วยจับ
- หยุดทันทีถ้าไม่มั่นใจ
ล้างเฉพาะชิ้นส่วนที่ถอดได้ตามคู่มือ
ให้ล้างเฉพาะชิ้นส่วนที่ถอดได้ตามคู่มือ เช่น แผ่นกรองไขมันและถาดรองน้ำมัน โดยแช่ในน้ำอุ่นผสมน้ำยาล้างจานแล้วขัดเบา ๆ ด้วยฟองน้ำหรือแปรงอ่อน ล้างให้สะอาดและผึ่งให้แห้งสนิทก่อนใส่กลับ คู่มือของแต่ละรุ่นอาจต่างกัน ควรทำตามที่ระบุไว้เป็นหลัก ขณะล้าง ให้ระวังไม่ให้น้ำเข้าไปในส่วนที่ต่อกับไฟฟ้า และอย่าฉีดน้ำใส่ตัวเครื่องโดยตรง เพราะอาจทำให้เครื่องเสียหายหรือเกิดอันตรายได้
ไม่ใช้สารเคมีรุนแรงอย่างโซดาไฟ เพราะอันตรายต่อผิวและทำให้ชิ้นส่วนอะลูมิเนียมกัดกร่อนได้ และไม่ควรผสมสารหลายชนิดเข้าด้วยกัน ถ้าคราบเก่าแข็งมากให้แช่นานขึ้นหรือทำซ้ำหลายรอบ แทนการใช้สารที่แรงขึ้น และไม่ขูดแรงจนผิวโลหะเป็นรอย ถ้าต้องการช่วยย่อยคราบ ให้ใช้น้ำอุ่นผสมน้ำยาล้างจานเท่านั้น ใช้เวลาแช่นานขึ้นแทนการเพิ่มความแรง และอย่าลืมใส่ถุงมือป้องกันผิว
| ส่วนของเครื่อง | ล้างเองได้หรือไม่ | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|
| แผ่นกรองไขมัน | ได้ถ้าถอดได้ตามคู่มือ | แช่น้ำอุ่นกับน้ำยาล้างจาน ผึ่งให้แห้งสนิท |
| ถาดรองน้ำมัน | ได้ถ้าถอดได้ตามคู่มือ | ล้างให้สะอาดก่อนใส่กลับ |
| ใบพัดและมอเตอร์ | ไม่ควรถอดเอง | เรียกช่างเพราะเกี่ยวกับไฟฟ้า |
ไม่ถอดมอเตอร์เองและเรียกช่างสำหรับส่วนไฟฟ้า
ใบพัดและมอเตอร์อยู่ลึกเข้าไปในตัวเครื่องและต่อกับระบบไฟฟ้า การถอดเองเสี่ยงทั้งไฟดูดและทำให้เครื่องเสียหาย จึงไม่ถอดมอเตอร์เอง และเรียกช่างสำหรับส่วนไฟฟ้าทุกครั้ง เมื่อเครื่องมีเสียงดังผิดปกติ มีกลิ่นไหม้ ใบพัดไม่หมุน หรือเปิดแล้วดับ ให้หยุดใช้และเรียกช่างทันที ช่างจะมีเครื่องมือและความรู้ในการถอดใบพัดมาล้างอย่างปลอดภัย ซึ่งเป็นงานที่ไม่ควรทำเองหากไม่ชำนาญ
ถ้าล้างแผ่นกรองแล้วแรงดูดยังไม่กลับมา ก็เป็นไปได้ว่าคราบอยู่ลึกกว่าที่ล้างเองได้ หรือมีปัญหาอื่น เช่น ท่อระบายอุดตัน ซึ่งต้องให้ช่างตรวจ ไม่ควรเสี่ยงเปิดเครื่องเองเพื่อหาสาเหตุ
เรื่องไขมันที่เกาะสะสมยังเกี่ยวกับความปลอดภัยจากไฟด้วย เพราะคราบน้ำมันหนาที่ติดไฟง่ายอยู่ใกล้เตา การล้างแผ่นกรองเป็นประจำจึงไม่ใช่แค่เรื่องความสะอาด แต่ช่วยลดความเสี่ยงด้วย
บ้านที่ไม่มีเวลาดูแลเรื่องนี้เอง อาจพิจารณาหาแม่บ้านมาช่วยดูแลงานบ้านประจำรวมถึงล้างแผ่นกรอง หรือจัดหาแม่บ้านที่ช่วยงานครัวตามที่ตกลงกัน แม่บ้านล้างได้เฉพาะส่วนที่ถอดได้ตามคู่มือ ไม่ใช่ช่างไฟและไม่ถอดมอเตอร์ และไม่รับประกันว่าแรงดูดจะกลับมาเหมือนใหม่ ควรบอกขอบเขตงานให้ชัดตั้งแต่ต้น
โดยสรุป เมื่อเครื่องดูดควันแรงดูดตกเพราะคราบไขมันที่ใบพัด ให้ถอดปลั๊กก่อนเริ่มทุกครั้ง ล้างเฉพาะชิ้นส่วนที่ถอดได้ตามคู่มือ ไม่ถอดมอเตอร์เอง และเรียกช่างสำหรับส่วนไฟฟ้า ไม่ใช้สารเคมีรุนแรงอย่างโซดาไฟ
ติดต่อเรา|แม่บ้านสยาม
แม่บ้านสยามช่วยจับคู่แม่บ้านที่ช่วยงานบ้านและงานครัวตามที่ตกลงกันได้ แจ้งสภาพเครื่องใช้และสิ่งที่ต้องการให้ระวังตั้งแต่ต้น เพื่อให้ได้คนที่เหมาะกับงานจริงและทำงานร่วมกันได้ราบรื่น
- โทร:02-118-3912, 062-572-9255
- ไลน์:@maid2013
- เว็บ:https://maidsiam.com
- เฟซบุ๊ก:https://www.facebook.com/maidinthailand
อ้างอิง
[1] NFPA ให้ข้อมูลความปลอดภัยของอุปกรณ์ทำอาหาร ซึ่งเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงจากคราบไขมันสะสมใกล้เตา. https://www.nfpa.org/education-and-research/home-fire-safety/cooking
[2] EPA ให้ข้อมูลคุณภาพอากาศในอาคาร ซึ่งเกี่ยวข้องกับการระบายควันและกลิ่นจากการทำอาหาร. https://www.epa.gov/indoor-air-quality-iaq/introduction-indoor-air-quality
![]()