หลายบ้านเคยเจอสถานการณ์ที่เพื่อนบ้านขอยืมตัวแม่บ้านรายเดือนไปช่วยงานบ้านตัวเองสักครึ่งวันหรือทั้งวัน เพราะเห็นว่าแม่บ้านของเราทำงานเก่งและว่างพอดี คำถามที่ตอบยากคือควรอนุญาตไหม และถ้าอนุญาตหรือปฏิเสธ ควรพูดยังไงให้ทั้งสองฝ่ายยังคบกันสบายใจ
ทำไมเรื่องนี้ปฏิเสธยาก
เพื่อนบ้านขอยืมตัวแม่บ้านมักเกิดขึ้นแบบไม่ทันตั้งตัว ทำไมปฏิเสธยากเป็นคำถามที่หลายคนสงสัยเมื่อเจอสถานการณ์นี้ครั้งแรก เหตุผลหลักคือเพื่อนบ้านมักถามด้วยน้ำเสียงเป็นกันเองและมองว่าเป็นเรื่องเล็ก ทำให้การปฏิเสธตรง ๆ รู้สึกเหมือนทำเรื่องเล็กให้ใหญ่ อีกทั้งความสัมพันธ์เพื่อนบ้านเป็นสิ่งที่ต้องอยู่ร่วมกันไปอีกนาน การตอบแบบไม่ทันคิดจึงมักลงเอยด้วยการยอมทั้งที่ใจไม่อยากให้ยืมจริง ๆ
ประเด็นความรับผิดชอบถ้าเกิดอะไรขึ้น
ทุกครั้งที่เพื่อนบ้านขอยืมตัวแม่บ้าน ประเด็นความรับผิดชอบถ้าเกิดอะไรขึ้นเป็นเรื่องที่มักถูกมองข้ามตอนตอบตกลงแบบเกรงใจ เพราะสัญญาจ้างแม่บ้านรายเดือนทำขึ้นระหว่างนายจ้างกับแม่บ้าน ไม่ได้ครอบคลุมการทำงานที่บ้านหลังอื่น หากเกิดอุบัติเหตุหรือของเสียหายระหว่างไปช่วยงานบ้านเพื่อนบ้าน จะไม่มีความคุ้มครองจากฝั่งใดฝั่งหนึ่งชัดเจน แม่บ้านเองก็อาจอยู่ในสถานะลำบากที่ต้องรับผิดชอบเรื่องที่ไม่เกี่ยวกับงานที่ตกลงไว้แต่แรก
| ประเด็น | เมื่ออยู่ในสัญญาจ้างเดิม | เมื่อไปช่วยบ้านเพื่อนบ้าน |
|---|---|---|
| ความคุ้มครองหากเกิดอุบัติเหตุ | ชัดเจนตามข้อตกลง | ไม่มีใครรับผิดชอบชัดเจน |
| ขอบเขตงานที่ตกลงไว้ | ตรงตามสัญญา | นอกเหนือข้อตกลง |
| เวลาทำงานที่เสียไป | นับเป็นชั่วโมงงานปกติ | กระทบเวลางานบ้านตัวเอง |
ขอบเขตงานที่จ้างไว้ตั้งแต่แรก
เมื่อเพื่อนบ้านขอยืมตัวแม่บ้าน การย้อนกลับไปดูขอบเขตงานที่จ้างไว้ตั้งแต่แรกช่วยให้ตอบคำถามนี้ได้ง่ายขึ้น เพราะสัญญาจ้างแม่บ้านรายเดือนส่วนใหญ่ระบุพื้นที่ทำงานเป็นบ้านของนายจ้างเท่านั้น การอนุญาตให้ไปทำงานที่บ้านอื่นจึงเท่ากับเปลี่ยนเงื่อนไขงานโดยไม่มีการตกลงใหม่ ทั้งเรื่องค่าจ้างเพิ่มเติมและความรับผิดชอบที่ตามมา
- เช็คว่าสัญญาจ้างระบุพื้นที่ทำงานไว้ชัดเจนแค่ไหน
- ถามแม่บ้านก่อนเสมอว่าสะดวกและยินยอมจริงหรือไม่
- ถ้าอนุญาต ต้องตกลงเรื่องค่าจ้างเพิ่มแยกจากเงินเดือนปกติ
- บันทึกข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรแม้เป็นเรื่องเล็ก
ประโยคปฏิเสธแบบรักษาไมตรี
ประโยคปฏิเสธรักษาไมตรีที่ใช้ได้ผลจริงมักไม่ใช่การปฏิเสธตรง ๆ ทันที แต่เป็นการอธิบายเหตุผลสั้น ๆ ที่ฟังแล้วเข้าใจได้ ไม่ทำให้อีกฝ่ายรู้สึกถูกปฏิเสธเป็นการส่วนตัว
- ขอบคุณที่ไว้ใจนะคะ แต่แม่บ้านมีงานที่บ้านเราเต็มเวลาอยู่แล้ว
- เดี๋ยวลองถามเขาดูก่อนนะ ถ้าเขาสะดวกจริง ๆ ค่อยว่ากันอีกที
- ช่วงนี้งานบ้านเรายุ่งพอดี เกรงว่าจะไม่สะดวกให้ยืมตัวจริง ๆ
- ถ้าอยากได้คนช่วยงานลองหาแม่บ้านรายวันมาช่วยดูไหม จะได้ไม่กระทบงานบ้านเรา
ถ้าอยากช่วยเพื่อนบ้านจริง ๆ ทำได้แค่ไหน
บางบ้านอยากรักษาน้ำใจเพื่อนบ้านจริง ๆ และแม่บ้านเองก็ยินดีไปช่วย ในกรณีนี้ควรทำให้เป็นข้อตกลงที่ชัดเจนแทนการปล่อยผ่านแบบไม่มีเงื่อนไข เพื่อป้องกันปัญหาที่อาจตามมาทีหลัง
- จำกัดจำนวนครั้งและระยะเวลาที่ชัดเจน เช่นไม่เกินครึ่งวันต่อเดือน
- ให้เพื่อนบ้านตกลงเรื่องค่าตอบแทนโดยตรงกับแม่บ้าน ไม่ผ่านนายจ้าง
- แจ้งให้เพื่อนบ้านทราบว่าความรับผิดชอบระหว่างช่วยงานเป็นของเพื่อนบ้านเอง
- ทบทวนข้อตกลงใหม่ทุกครั้งที่มีการขอยืมตัวซ้ำ ไม่ถือเป็นธรรมเนียมถาวร
เพื่อนบ้านขอยืมตัวแม่บ้านรายเดือนไปช่วยงานเป็นเรื่องที่ตอบยากเพราะเกี่ยวข้องกับทั้งน้ำใจและความรับผิดชอบ การกลับไปดูขอบเขตงานที่จ้างไว้ตั้งแต่แรก พร้อมเตรียมประโยคปฏิเสธที่รักษาไมตรี ช่วยให้ตัดสินใจได้สบายใจขึ้นโดยไม่ต้องเสียความสัมพันธ์กับเพื่อนบ้าน
ถ้าเพื่อนบ้านไม่พอใจคำตอบ รับมือยังไง
กรณีเพื่อนบ้านขอยืมตัวแม่บ้านซ้ำแล้วซ้ำเล่า บางครั้งแม้จะปฏิเสธด้วยประโยคที่นุ่มนวลแล้ว เพื่อนบ้านบางคนก็ยังแสดงสีหน้าหรือคำพูดไม่พอใจ ในสถานการณ์แบบนี้ไม่จำเป็นต้องอธิบายซ้ำหรือขอโทษมากเกินไปจนรู้สึกผิดโดยไม่มีเหตุผล เพราะการดูแลขอบเขตงานที่จ้างไว้เป็นสิทธิ์ปกติของนายจ้างทุกบ้าน ไม่ใช่เรื่องเสียมารยาท การรักษาความสัมพันธ์ที่ดีกับเพื่อนบ้านไม่ได้แปลว่าต้องยอมทุกคำขอ หากเพื่อนบ้านยังคงถามซ้ำบ่อยครั้ง อาจต้องพูดตรงไปตรงมามากขึ้นทีละน้อยแทนการเลี่ยงไปเรื่อย ๆ
ติดต่อเรา|แม่บ้านสยาม
แม่บ้านสยาม ให้บริการจัดหาแม่บ้านรายเดือนที่มีสัญญาจ้างชัดเจนตั้งแต่ต้น ครอบคลุมขอบเขตงานและพื้นที่ทำงานตามที่ตกลงกัน หากต้องการคำปรึกษาเรื่องเงื่อนไขการจ้างงาน ทีมงานของเรายินดีให้คำแนะนำ
- โทร:02-118-3912, 062-572-9255
- ไลน์:@maid2013
- เว็บ:https://maidsiam.com
- เฟซบุ๊ก:https://www.facebook.com/maidinthailand
อ้างอิง
[1] ILO บทความเรื่องกฎระเบียบแรงงานทำงานบ้านในไทยปี 2024 ใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานทั่วไปเรื่องขอบเขตการจ้างงานตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับสัญญาจ้างแม่บ้านรายเดือน. https://www.ilo.org/resource/article/2024-thai-regulations-domestic-work-are-you-following-law
[2] ILO บทความเรื่องสิทธิใหม่ของแรงงานทำงานบ้านในไทย ใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานทั่วไปเรื่องสิทธิและขอบเขตงานที่กฎหมายคุ้มครองแม่บ้านรายเดือน. https://www.ilo.org/resource/article/new-rights-domestic-workers-thailand