ใกล้กินเจแล้ว หลายบ้านเริ่มคิดว่าอยากให้ทั้งบ้านกินเจพร้อมกัน แต่ถ้ามีคนช่วยงานบ้านที่ทำกับข้าวด้วย ก็มักมีคำถามว่าควรบอกอะไรเขาบ้าง การให้แม่บ้านแม่ครัวทำอาหารเจทั้งบ้านจะราบรื่นขึ้นมากถ้าบอกความต้องการให้ชัดตั้งแต่ก่อนเริ่มงาน บทความนี้เล่าเป็นภาษาบ้าน ๆ ว่าควรตกลงเรื่องอะไรไว้ล่วงหน้า ถ้าเจ้าของบ้านอยากให้ทุกคนกินเจอย่างสบายใจ ก็ควรใช้เวลาก่อนเทศกาลสักหนึ่งถึงสองสัปดาห์เพื่อคุยกับคนทำอาหาร ดีกว่ามาปรับกันตอนที่เทศกาลเริ่มไปแล้ว
เริ่มจากบอกวัตถุดิบที่ใช้ได้
เรื่องแรกคือบอกวัตถุดิบที่ใช้ได้ก่อนเริ่มงาน แต่ละบ้านถือเจไม่เหมือนกัน บางบ้านงดเนื้อสัตว์อย่างเดียว บางบ้านงดผักฉุนอย่างหัวหอมและกระเทียมด้วย ถ้าไม่บอกชัดเจนแม่บ้านแม่ครัวทำอาหารเจอาจเข้าใจไม่ตรงกับที่เจ้าของบ้านตั้งใจ และอาหารที่ทำออกมาก็อาจไม่ถูกใจทุกคน ตัวอย่างเช่น บางบ้านใช้ได้แต่เต้าหู้และเห็ด บางบ้านใช้ผลิตภัณฑ์เนื้อเทียมได้ด้วย ความต่างเล็ก ๆ แบบนี้ทำให้รายการซื้อของไม่เหมือนกันเลย แม่บ้านแม่ครัวทำอาหารเจจึงต้องรู้ก่อนว่าบ้านนี้ถือแบบไหน
ควรเขียนรายการวัตถุดิบที่ใช้ได้และใช้ไม่ได้ไว้สั้น ๆ ติดไว้ในครัวหรือส่งเป็นข้อความในมือถือ รวมถึงเครื่องปรุงที่ต้องดูฉลาก เช่น ซอสและน้ำจิ้ม เพราะบางยี่ห้อมีส่วนผสมที่บ้านไม่ต้องการ การบอกชัดตั้งแต่ต้นดีกว่าให้ลองผิดลองถูกกันหลายวัน ถ้าบ้านเคยมีเมนูเจที่ชอบ ให้เล่าให้ฟังหรือแนบรูปไว้ จะช่วยให้ทำได้ใกล้เคียงรสที่คุ้นเคยตั้งแต่สัปดาห์แรก การให้แม่บ้านแม่ครัวทำอาหารเจทั้งบ้านจะง่ายขึ้นมากเมื่อมีรายการอยู่ในมือ
แยกภาชนะเจกับของคาว
อีกเรื่องที่หลายบ้านใส่ใจคือแยกภาชนะเจกับของคาว ตั้งแต่กระทะ หม้อ เขียง มีด ไปจนถึงตะหลิวและจานชาม ถ้าบ้านอยากแยกให้ชัดควรบอกก่อนว่าชุดไหนใช้ทำเจ ชุดไหนใช้ทำอาหารปกติ และเก็บไว้ตรงไหน การติดป้ายหรือแยกตะกร้าเก็บช่วยให้ไม่หยิบผิด ภาชนะที่เคยใช้กับเนื้อสัตว์มาตลอดอาจมีกลิ่นติด บางบ้านจึงเตรียมชุดใหม่ไว้ใช้ช่วงเทศกาลโดยเฉพาะ ซึ่งเจ้าของบ้านเป็นผู้ตัดสินใจเองว่าจะทำถึงระดับไหน
ถ้าในบ้านมีทั้งคนที่กินเจและไม่กินเจ ควรคุยกันก่อนว่าจะทำแยกหรือทำรวมกัน และใครเป็นคนดูแลจัดที่เก็บ เพราะแม่ครัวที่ไม่รู้ว่าบ้านตั้งใจแยกอาจใช้ของปนกันโดยไม่ตั้งใจ ซึ่งทำให้คนที่ตั้งใจกินเจเสียใจได้ เรื่องนี้ควรคุยตั้งแต่ก่อนเริ่มงานของแม่บ้านแม่ครัวทำอาหารเจ ไม่ใช่รอให้เกิดเหตุก่อน
- เขียนรายการวัตถุดิบที่ใช้ได้และใช้ไม่ได้
- เช็กฉลากซอสและเครื่องปรุงด้วยกัน
- แยกกระทะ หม้อ เขียงสำหรับทำเจ
- ติดป้ายหรือแยกตะกร้าเก็บให้ชัด
ตกลงเวลาและเมนูล่วงหน้า
ควรตกลงเวลาและเมนูล่วงหน้า เช่น มื้อเช้าเจแบบง่าย มื้อกลางวันเมนูจานเดียว มื้อเย็นเมนูกับข้าว และวันไหนที่บ้านมีแขกหรือไปไหว้ ที่ต้องทำมากกว่าปกติ การรู้ตารางล่วงหน้าช่วยให้แม่ครัววางแผนซื้อของได้ถูกและไม่ต้องรีบทำในนาทีสุดท้าย การเตรียมเมนูล่วงหน้าเป็นรายสัปดาห์ช่วยให้ซื้อวัตถุดิบครั้งเดียวได้ครบ ลดการออกไปตลาดบ่อย ๆ และลดอาหารเหลือทิ้ง
ถ้าอยากให้ทำเมนูที่เฉพาะเจาะจง ควรเตรียมสูตรหรือบอกรสชาติที่ชอบ เช่น เผ็ดน้อย เค็มน้อย หรือเด็กกินได้ เพราะรสชาติอาหารเจที่แต่ละบ้านชอบต่างกันมาก คุยกันก่อนเริ่มช่วยให้ลดการทำใหม่และลดการทิ้งอาหาร
| เรื่องที่ควรบอก | ทำไมสำคัญ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| วัตถุดิบที่ใช้ได้ | แต่ละบ้านถือเจไม่เท่ากัน | งดเนื้อสัตว์ งดผักฉุนหรือไม่ |
| ภาชนะที่ใช้ | ไม่ให้ของปนกันโดยไม่ตั้งใจ | แยกกระทะ เขียง ตะหลิวสำหรับเจ |
| เวลาและเมนู | วางแผนซื้อของและทำอาหารได้ทัน | ตารางมื้อเช้า กลางวัน เย็น |
คุยความคาดหวังให้ตรงกัน
เมื่อบอกเรื่องวัตถุดิบ ภาชนะ และเวลาแล้ว ให้คุยความคาดหวังให้ตรงกันด้วย ว่าเจ้าของบ้านอยากให้ทำทั้งบ้านทุกมื้อหรือเฉพาะบางมื้อ และถ้าวันไหนเมนูไม่ถูกใจจะบอกกันอย่างไร การบอกกันตรง ๆ แบบสุภาพช่วยให้ทำงานร่วมกันได้นาน
แม่ครัวที่ช่วยงานในบ้านเป็นคนที่ทำอาหารให้คนในบ้านกินทุกวัน ไม่ได้อ้างว่าผ่านการอบรมเรื่องอาหารเจหรือถูกหลักศาสนาเป็นพิเศษ เรื่องหลักการกินเจของแต่ละบ้านเป็นเรื่องที่เจ้าของบ้านกำหนดเอง จึงควรเป็นฝ่ายบอกว่าอยากให้ถือแบบไหน ไม่ควรคาดหวังให้คนช่วยงานตัดสินแทน
เรื่องความปลอดภัยของอาหารก็ยังต้องใส่ใจในช่วงกินเจเช่นเดียวกับปกติ ล้างมือและล้างผักให้สะอาด เก็บอาหารสุกไม่ให้ค้างนานในอุณหภูมิห้อง และแยกของสุกกับของดิบ เพราะอาหารเจก็เสียได้ ควรบอกแม่ครัวว่าบ้านให้ความสำคัญเรื่องความสะอาดของครัวและการเก็บอาหารเช่นกัน ข้อนี้ใช้ได้กับแม่บ้านแม่ครัวทำอาหารเจเช่นเดียวกับแม่ครัวทั่วไป
บ้านที่กำลังหาแม่บ้านมาช่วยทำกับข้าวช่วงกินเจ ควรบอกตั้งแต่ตอนสัมภาษณ์ว่าอยากได้แม่บ้านที่ทำอาหารเจได้ และให้เล่าประสบการณ์ที่ผ่านมาตามจริง ส่วนบ้านที่ต้องการจัดหาแม่บ้านประจำที่ช่วยทั้งงานบ้านและงานครัว ควรคุยเรื่องนี้ให้ชัดเพื่อไม่ต้องปรับกันกลางทาง ช่วงเทศกาลเป็นจังหวะที่เห็นความจำเป็นของการมีคนช่วยประจำ แต่บริษัทไม่สามารถสัญญาว่าจะจัดหาได้ทันช่วงใดช่วงหนึ่ง
โดยสรุป ใกล้กินเจแล้ว บ้านที่อยากให้แม่บ้านแม่ครัวทำอาหารเจทั้งบ้านควรบอกวัตถุดิบที่ใช้ได้ก่อนเริ่มงาน แยกภาชนะเจกับของคาว ตกลงเวลาและเมนูล่วงหน้า และคุยความคาดหวังให้ตรงกัน เจ้าของบ้านเป็นผู้กำหนดวิธีถือเจเอง การตกลงล่วงหน้าช่วยให้ทุกมื้อราบรื่น
ติดต่อเรา|แม่บ้านสยาม
แม่บ้านสยามช่วยจับคู่แม่บ้านที่ทำอาหารเจและช่วยงานบ้านได้ แจ้งความต้องการเรื่องวัตถุดิบ ภาชนะ และเมนูตั้งแต่ต้น เพื่อให้ได้คนที่เหมาะกับบ้านและทำงานร่วมกันได้ราบรื่น
- โทร:02-118-3912, 062-572-9255
- ไลน์:@maid2013
- เว็บ:https://maidsiam.com
- เฟซบุ๊ก:https://www.facebook.com/maidinthailand
อ้างอิง
[1] FSIS อธิบายพื้นฐานความปลอดภัยด้านอาหาร ซึ่งเกี่ยวข้องกับการแยกของสุกกับของดิบและความสะอาดในครัว. https://www.fsis.usda.gov/food-safety/safe-food-handling-and-preparation/food-safety-basics
[2] CDC แนะนำวิธีป้องกันอาหารเป็นพิษ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการล้างมือและเก็บอาหารให้ปลอดภัยแม้เป็นอาหารเจ. https://www.cdc.gov/food-safety/prevention/index.html
![]()